Nieuws 04 februari 2015

'Risico grondposities gemeenten miljarden hoger'

Gemeenten lopen voor ongeveer 3,6 miljard euro extra risico op grondposities, naast de 10,2 miljard euro die op hun eigen balans staat.

De extra risico's vloeien voort uit de talrijke samenwerkingsverbanden en deelnemingen die gemeenten aangaan en aanhouden, zo blijkt uit onderzoek dat Deloitte heeft verricht.

Uit een analyse van de gemeentelijke jaarstukken over 2013 blijkt dat ongeveer 130 gemeenten participeren in 189 gebiedsontwikkelingen. De balanswaarde van die plannen is 3,6 miljard euro. Die bedragen staan echter niet op de balans van de gemeenten zelf. Alle ruim vierhonderd Nederlandse gemeenten hebben tezamen 10,2 miljard euro aan grondposities op hun balans staan.

Volgens Deloitte kleeft er naast het marktrisico nog een ander risico aan deze samenwerkingsverbanden: dat op planconcurrentie en mogelijk tegenstrijdige belangen. De posities die de gemeente zelf inneemt en die van een samenwerkingsverband waarbij die gemeente betrokken is, kunnen elkaar 'in de haren zitten'.

Decentralisaties

Deloitte bracht het onderzoek naar verbonden partijen vandaag uit als special bij de Monitor Gemeentefinanciën 2014. Het rapport is gebaseerd op openbare gegevens uit de jaarstukken van alle Nederlandse gemeenten.

Gemiddeld is een Nederlandse gemeente aan zestien organisaties verbonden, zo wordt gemeld. In totaal zijn dat 6500 samenwerkingsverbanden en gemeenten dragen daar jaarlijks ongeveer 2,5 miljard euro aan bij. Door de decentralisaties zal dat aantal de komene jaren overigens toenemen, zo verwacht Deloitte.

Consequent

In het persbericht zegt partner Frank ten Have dat het door de omvang van deze participaties en de verwachte groei ervan des te meer "van belang is dat gemeentebesturen goed zicht hebben op hun financiële positie en risico's". Maar daar schort het nu net aan, concludeert Deloitte: de verslaglegging rondom de verbonden partijen laat nog te wensen over. Slechts een deel van de gemeenten rapporteert hier consequent over.

De regelgeving in het BBV (de regels over hoe begrotingen en jaarrekeningen moeten worden opgesteld) is weliswaar kortgeleden aangepast op dit punt, maar of dat zal helpen, moet nog blijken uit de jaarstukken 2014, zo schrijft Deloitte.