Nieuws 14 september 2017

Rapport brengt Europese auditmarkt in beeld

De Europese Unie telt ruim 250 duizend externe accountants, ruim 32 duizend accountantsorganisaties en 1.742 oob-accountantsorganisaties. De totale omzet van oob-accountantsorganisaties in de 25 EU-lidstaten waarvan gegevens beschikbaar zijn bedraagt zo'n 31 miljard euro.

Dat zijn enkele cijfers uit een onlangs gepubliceerd rapport van de Europese Commissie. Het rapport brengt de markt voor wettelijke controles van organisaties van openbaar belang (oob's) in beeld. Dit naar aanleiding van de inwerkingtreding van de oob-verordening, als onderdeel van de hervorming van de Europese auditmarkt.

De gegevens uit het rapport zijn afkomstig van de nationale toezichthouders op accountants en de European Competition Network (ECN), een samenwerkingsverband van de Europese Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten. De cijfers hebben voornamelijk betrekking op het jaar 2015. Het rapport beschrijft daarmee de situatie voor inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving en moet daarmee als uitgangspunt dienen om toekomstige ontwikkelingen in kaart te brengen.

Het aantal externe accountants zal in werkelijkheid overigens flink lager liggen vanwege dubbeltellingen voor Ierland en omdat het aantal voor Italië "includes a large number of accountants who historically were registered as auditors as well".

Marktconcentratie

Het rapport gaat ook in op de marktconcentratie op de Europese auditmarkt. De big four-kantoren hebben een gemiddeld marktaandeel van bijna 70 procent in het aantal oob-controles (gebaseerd op de gegevens van 28 landen). Gemeten naar omzet bedraagt het marktaandeel zo'n 80 procent (gebaseerd op de gegevens van 21 landen).

Volgens de in het rapport gehanteerde definitie hebben de big four een oligopolie in elf EU-landen als het gaat om het aantal oob-controles. Gemeten naar omzet is er in vijftien landen sprake van een oligopolie. In zes landen is het marktaandeel in omzet groter dan 90 procent.

De tien grootste kantoren hebben in omzet in zestien EU-lidstaten gezamenlijk meer dan 90 procent van de markt in handen. In vier landen bedraagt het marktaandeel van deze kantoren minder dan 80 procent. Toch is er volgens de Europese Commissie nog onvoldoende bewijs om conclusies te trekken over de mate van concurrentie in de auditmarkt.

Marktaandelen aantal oob-controles

Kwaliteit

In het rapport wordt daarnaast gekeken naar de inspecties van de nationale toezichthouders. Daaruit blijkt dat de drie belangrijkste mankementen die toezichthouders hebben geconstateerd betrekking hebben op gebreken in het interne stelsel van kwaliteitsbeheersing bij kantoren, ontbrekende documentatie in controledossiers, en gebrek aan geschikte controle-informatie.

Volgens de Europese Commissie is de informatie uit de onderzoeken van de toezichthouders van groot belang om de effectiviteit van de nieuwe regelgeving te bevorderen. Wel dringt de commissie aan op harmonisatie van de toezichtsmethodes. "To ensure consistency and comparability, a common methodology and supervisory convergence in this area will become crucial. For instance, more work could be done to encourage further convergence around common indicators and the terminology for findings and deficiencies."