Nieuws 14 augustus 2018

'Recordwinst voor gemeenten door grondverkoop'

Gemeenten hebben vorig jaar ruim 1 miljard euro verdiend aan de verkoop van bouwrijpe grond. Dat is een record.

Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar Willem Korthals Altes van de TU Delft naar de gemeentelijke bouwgrondexploitaties in 2017. Ondanks de enorme opbrengst zijn er nog wel zo'n honderd gemeenten met een negatief saldo.

Wanneer rekening wordt gehouden met inflatie dan was het resultaat van 2006 (plus € 919 miljoen) nog iets hoger. "Belangrijk verschil is dat baten en lasten in 2017 veel lager zijn dan toen. In 2006 was er sprake van baten van € 8,4 miljard tegen lasten van € 7,5 miljard. Dus 89 procent van de baten waren nodig om de lasten te dekken. In 2017 waren baten (€ 5,0 miljard) en lasten (€ 3,9 miljard) beduidend lager. Hierdoor is slechts 78 procent van de baten nodig om de lasten te dekken", aldus Korthals Altes. Ook zijn de investeringen van gemeenten in grond en bouw- en woonrijp maken teruggelopen.

In alle provincies laten de resultaten van de gemeenten een positief saldo zien. Korthals Altes: "De omvang van dit positieve saldo is het hoogst in de provincies waar de druk op de ruimtemarkt het hoogst is. 29 procent van de gemeenten heeft een negatief saldo. Gemiddeld per gemeente is het negatieve saldo beduidend lager dan het positieve saldo van de andere gemeenten."

Het saldo in de eerste helft van 2018 (+ 496 miljoen euro) is meer dan 50 procent hoger dan in de eerste helft van 2017. Dit komt door een stijging van de baten met 33 procent en een stijging van de lasten met 24 procent.

Korthals Altes: "Met deze stijging van de lasten is mogelijk een einde gekomen aan de steeds maar dalende tendens op het gebied van gemeentelijke investeringen in grondexploitaties.  Deze stijging wordt met name veroorzaakt door stijgingen in lasten op het gebied van de bedrijfsinfrastructuur en minder door grondexploitaties waar woningen een onderdeel vanuit maken. De opgave om meer woningen te bouwen vertaalt zich nog maar zeer beperkt door in extra investeringen in gemeentelijke grondexploitaties."

• Onderzoek hoogleraar Willem Korthals Altes