Nieuws 31 oktober 2019

NBA-reactie op CTA: 'veranderingen duurzaam verankeren'

De NBA kan zich "op hoofdlijnen" vinden in de Voorlopige Bevindingen van de Commissie Toekomst Accountancysector (CTA). De beroepsorganisatie dringt wel aan op heldere normen bij de aanbevelingen uit de tussenrapportage van de commissie. Duurzaam verankeren van het ingezette verandertraject is van belang.

In de dertien pagina's tellende reactie erkent de NBA dat inspanningen op het gebied van kwaliteitsverbetering binnen de controlepraktijk leiden tot een meer formalistische aanpak en impact hebben op de werkdruk. "Samen met een negatieve beeldvorming leidt dat tot een verminderde aantrekkelijkheid van het beroep", aldus de NBA. "Kwaliteit gaat volgens ons juist ook over de professionele oordeelsvorming van de accountant."

De beroepsorganisatie dringt bij de CTA aan op het formuleren van heldere normen bij de door de commissie geformuleerde aanbevelingen en helderheid over wat van de verschillende ketenpartners verwacht wordt, "zodat ieders verantwoordelijkheid duidelijk is". Ook vraagt de NBA om oog te hebben voor de internationale context waarbinnen de accountant opereert.

Meer uren

De NBA erkent dat de sector, ondanks verbeteringen in de afgelopen jaren, "nog niet is waar zij moet zijn". Wel worden er zichtbaar meer uren per controleopdracht besteed: 57 procent meer bij oob-controles en 27 procent meer bij niet-oob-controles. Ook ziet de NBA "positieve effecten van de verplichte kantoorroulatie en meer scherpte in controles".

De CTA vraagt in haar tussenrapport meer aandacht voor fraude. De NBA stelt dat een aantal kantoren rondom fraude nog achterblijft "door gebrek aan ervaring, (forensische) expertise en mogelijk door het ontbreken van een gevoel van urgentie". De beroepsorganisatie wil daarom met name kleinere praktijken ondersteunen vanuit een expertisecentrum fraude bij de NBA, dat tevens moet dienen als platform voor kennisdeling. Bij kwaliteitsinspecties moet daarnaast meer aandacht worden gegeven aan fraude.

Waar de CTA zich afvraagt of de controle van niet-financiële informatie primair op het bord van de accountant moet liggen, ziet de NBA daar wel een belangrijke rol voor de accountant, "vooral gezien het groeiende belang van niet-financiële informatie voor de waardebepaling van de onderneming en de besluitvorming van investeerders en beleggers".

Maatstaf voor kwaliteit

De NBA deelt de analyse van de CTA dat een eenduidige maatstaf voor kwaliteit ontbreekt. "Wij onderschrijven uw suggestie om tot een stelsel van integrale indicatoren te komen en doen het voorstel om in samenspraak tussen sector en toezichthouder een integraal dashboard te ontwikkelen voor de beoordeling van het kwaliteitssysteem van accountantsorganisaties."

Ook sluit de beroepsorganisatie zich aan bij het gevoel van de commissie dat de prikkels om de kwaliteit te verbeteren in eerste instantie vooral van buiten moesten komen. Het "duurzaam verankeren en internaliseren van het verandertraject van de afgelopen jaren is ons inziens één van de belangrijkste uitdagingen voor de sector". De "inherente drive" om het publiek belang en kwaliteit altijd centraal te stellen “kan niet zonder de juiste cultuur en de juiste prikkels”.

De aanbeveling van de CTA om de toezichthouder of betrokken minister de bevoegdheid te geven om een accountantsorganisatie aan een controlecliënt toe te wijzen als die er niet in slaagt een accountant te vinden, vraagt volgens de NBA "de nodige doordenking".  Invoering van een aanwijzingsbevoegdheid zou "alleen als ultieme remedie" moeten worden ingezet, na het doorlopen van een zorgvuldige escalatieladder.

Frisse blik

De NBA is "niet overtuigd" van het voornemen van de commissie om kantoorroulatie in Europees verband weer te agenderen en die geheel of gedeeltelijk te schrappen. De beroepsorganisatie vindt dat de roulatieplicht goed is voor "de frisse blik" van accountantsorganisaties.

Volgens de NBA is het van groot belang dat de sector aan een nieuwe generatie accountants "een veilige en stimulerende werkomgeving biedt met een aantrekkelijk toekomstperspectief". Aspecten als cultuur, work-life balance en het lerend vermogen van een organisatie zijn daarbij belangrijke elementen. "Ook is het van belang dat jonge accountants het gevoel hebben dat zij betekenisvol en uitdagend werk doen. Een te zware nadruk op compliance kan hier een negatief effect op hebben."

Toezicht

De constatering van de CTA dat het huidige stelsel van toezicht op de sector ondoorzichtig en complex is, wordt gedeeltelijk erkend door de NBA. De beroepsorganisatie pleit voor een scherper onderscheid tussen (extern) toezicht en kwaliteitsbeoordeling. Kwaliteitsbeoordeling zou zich nadrukkelijker moeten richten op kennisdeling en begeleiding en minder op de formalistische en procedurele aspecten. "Een verdere vereenvoudiging van het huidige proces kan worden gerealiseerd door de convenanten, die SRA en NBA momenteel ieder afzonderlijk met de AFM hebben afgesloten, te beëindigen." De NBA zou in plaats daarvan een nieuw onafhankelijk orgaan willen instellen, dat verantwoordelijk wordt voor een "eenduidige uitvoering van de kwaliteitsbeoordelingen". Andere partijen zoals de SRA kunnen hierin participeren.

"Vertrouwensherstel is voor de accountantssector van groot belang. Het benadrukken van het belang van eenduidige en voor het publiek begrijpelijke kwaliteitsnormen en een heldere toezichtstructuur maakt duidelijk dat het beroep nog een weg te gaan heeft in het zichtbaar maken van waar ze staat en waar ze voor staat", zegt NBA-voorzitter Marco van der Vegte in een toelichting.

In de laatste dagen voor het aflopen van de consultatietermijn loopt de teller van het aantal openbare reacties op de voorlopige bevindingen van de CTA snel op. Het loket van de commissie sluit op 1 november.

NBA-reactie op voorlopige bevindingen CTA