Nieuws 25 april 2019

VNG wil 'controle van overheidswege' voor gemeenten verkennen

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gaat "verkennen" of voor gemeenten "controle van overheidswege" wenselijk is, als optie naast controle door openbare accountants of een gemeentelijke accountantsdienst.

Dat blijkt uit het position paper 'Publiek geld, publieke controle?' dat de VNG heeft ingediend bij de Commissie Toekomst Accountancysector (CTA). De vereniging wil "kennisuitwisseling" stimuleren, zodat gemeenten een bewuste afweging kunnen maken tussen een private partij of een gemeentelijke accountantsdienst. Branchespecifieke opleiding, kennis en ervaring zijn daarbij van belang.

Het position paper is voor de VNG "een eerste aanzet" naar een eigen visie op accountantscontrole. "De komende tijd zal de VNG nader verkennen of een inrichting van controle van overheidswege wenselijk is, naast de huidige mogelijkheden van een private controle en een gemeentelijke accountantsdienst." Dat roept herinneringen op aan het vroegere Verificatiebureau Nederlandse Gemeenten, dat decennialang onderdeel was van de VNG. In de jaren tachtig werd het verificatiebureau zelfstandig als VB Accountants, een kantoor dat controle- en adviesdiensten verleende aan gemeenten en non-profitorganisaties. Op 1 januari 1998 fuseerde VB met Deloitte.

Principle-based controle

Gedegen accountantscontrole is onderdeel van het toezicht door de gemeenteraad, aldus de VNG. Een oob-status biedt in de optiek van de VNG geen toegevoegde waarde voor gemeenten, waar veel informatie openbaar is. Eerder was mogelijk sprake van het aanmerken van gemeenten als organisaties van openbaar belang, maar het kabinet voelt daar tot op heden niet voor. 

Gemeenten hebben baat bij een meer principle-based invulling van de controle, meent de VNG. Dat in de accountantssector veel nadruk ligt op het op orde krijgen van controledossiers staat de ontwikkeling naar resultaatgerichtheid soms in de weg. "Het gaat om de essentie van onze processen in positieve zin en niet zozeer om de opsporing van de negatieve uitzonderingen in onze administratie. Een nadrukkelijker oordeel op hoofdlijnen sluit ook beter aan op de behoefte die raadsleden in het algemeen hebben aan het inzicht dat accountants verschaffen met betrekking tot hun kaderstellende en controlerende taak."

Digitalisering

De inzet van nieuwe controletechnieken is essentieel, wat de VNG betreft. Veel gemeenten digitaliseren momenteel hun interne controles en interne audits. De vereniging ziet dat de accountantssector ook steeds meer digitale technologie inzet, maar het "afstappen van de oude controletechniek komt echter nog weinig voor". In een "nadere samenwerking" tussen accountants en gemeenten moet die omslag verder vorm en inhoud krijgen. "Mocht regelgeving hierin beperkend zijn is het zaak deze te wijzigen naar de huidige ontwikkelingen."

Het position paper van de VNG is twee dagen na sluiting van het digitale loket van de CTA toegevoegd aan de reacties op dat loket. Dat had te maken met de vormgeving, aldus de VNG, de tekst was al voor de deadline met de CTA gedeeld. Met de reactie van VNG staat het totaal nu op 44 openbare commentaren.