Nieuws 03 juni 2019

Rode Loper-debat: 'Als beroep wat steviger zijn'

Het vierde debat in de reeks Rode Loper-debatten van Studio Ams, op 24 mei gehouden in de Torenkamer van de Beurs van Berlage, had als thema 'de toekomst van de accountancy'. In het gesprek ging het ook over het maken van fouten en hoe daar mee om te gaan.

Hoogleraar Jan Bouwens (UvA/Cambridge) gaf de aftrap voor het debat. Hij belichtte de ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk en de plannen van de Competition & Markets Authority (CMA) voor scheiding van controle en advies. De oplossing die Nederland sinds 2013 kent, scheiding van controle- en adviesdiensten bij dezelfde onderneming, is wat Bouwens betreft eenvoudiger. De voorstellen van de CMA rondom joint audits noemde hij “een onnodig zwaar middel”.

Bouwens is wel positief over de CMA-voorstellen voor herziening van de auditcommissie. Belangrijk is dat die onafhankelijk opereert van het management van een onderneming. “Het is helaas geen uitzondering dat auditcommissies accountants onder druk zetten om zaken te accorderen die in de ogen van de controlerend accountant zulke goedkeuring niet verdienen.”

De hoogleraar ging ook in op het maken van fouten bij de controle. Die zijn niet makkelijk te voorkomen, meende hij, wel te mitigeren. “Als we de kans op fouten binnen de assurance verder willen verkleinen, zal een verhoging van de auditfee onontkoombaar zijn.”

Ecosysteem

“We hebben goede stappen gezet, maar het moet nog steeds beter”, stelde Agnes Koops (PwC) tijdens de aansluitende discussie, kijkend naar de ontwikkelingen rondom controlekwaliteit. De kwaliteit van een audit is ook afhankelijk van de kwaliteit die door de cliënt wordt aangeboden, stelde een deelnemer in de zaal. We moeten ook naar onszelf kijken, meende een ander; “de oplossing zit niet in meer regels, dat kunnen we er echt niet meer bij hebben.” Volgens Koops gaat het om het “totaalpakket”. Bouwens stelde dat de auditor functioneert in een ‘ecosysteem’. “Het kan technisch niet dat er geen fouten worden gemaakt.”

Organisator Antoinette Dijkhuizen benadrukte het belang van elkaar ruimte geven om te leren, ook bij controles. Agnes Koops gaf aan tegenwoordig regelmatig te vloggen voor haar collega’s binnen PwC. Haar meestbekeken vlog daarbij gaat over het maken van fouten. “Ik probeer een eerlijk verhaal te vertellen, ook als ik zelf fouten maak.”

Rechtszaak

Koops maakte recent ook een vlog rondom de rechtszaak tussen de AFM en EY en PwC, over de vraag of een beperkt aantal dossiers conclusies rechtvaardigen over de kwaliteitsborging van kantoren als geheel. Het voeren van de rechtszaak heeft in haar optiek geen invloed op de relatie met de toezichthouder. “Dat moet je zakelijk zien, het staat niet tussen ons in. We willen graag dat ze onze dossiers bekijken én ons stelsel.” Organisator Endymion Struijs vroeg zich af of de AFM niet gewoon “het recht heeft om soms te worden uitgedaagd bij de rechtbank”.

Koops heeft verder diversiteit hoog op de agenda. “Hoe meer perspectieven je hebt in een team, hoe beter.” Vroeger waren controleteams “masculiener” dan nu, meende zij. Maar uiteindelijk gaat het om de kwaliteit. “We moeten als beroep wat steviger zijn, nog iets meer teruggeven aan de gecontroleerde.”