Nieuws 21 augustus 2019

Aandeelhouderswaarde niet meer voorop bij Amerikaanse bedrijven

Bedrijven moeten zich niet alleen richten op winst en belangen van aandeelhouders, ze hebben ook sociale verantwoordelijkheden. Dat staat in een verklaring van de Business Roundtable, een invloedrijke groep ceo’s uit het Amerikaanse bedrijfsleven.

Het is de eerste keer dat de groep ceo's uitspreekt dat aandeelhouderswaarde niet de hoogste prioriteit heeft, maar dat bedrijven hun verantwoordelijkheden moeten nemen ten aanzien van klanten, medewerkers, toeleveranciers en de omgeving waarin zij actief zijn. "Deze nieuwe verklaring weerspiegelt beter de wijze waarop bedrijven vandaag kunnen en moeten werken", aldus mede-ondertekenaar Alex Gorsky, topman van farmaceut Johnson & Johnson.

De verklaring is ondertekend door de ceo’s van meer dan 180 bedrijven, waaronder Amazon, American Airlines, Apple, Coca Cola, General Motors en banken als Goldman Sachs en JPMorgan Chase. De Business Roundtable telt in totaal zo’n tweehonderd leden. Hun ondernemingen zijn samen goed voor een jaaromzet van circa zevenduizend miljard dollar.  

Fundamentele verandering

Volgens VEB-directeur Paul Koster wijst de verklaring op ontwikkelingen in de bedrijfscultuur en het ondernemingsklimaat. "In het land waar aandeelhouderswaarde is uitgevonden, betekent dit een fundamentele verandering van de visie", stelt hij in een reactie in het FD. "Dit is echt een verklaring voor de komende generaties."

Ook Eumedion-directeur Rients Abma noemt het “opmerkelijk en goed” dat bedrijven deze kant op gaan. Abma stelt tegenover het FD dat Amerikaanse ondernemingen een inhaalslag moeten maken, omdat ze vaak in hun jaarrapportages nog geen informatie geven over zaken als CO2-uitstoot of werknemerstevredenheid. Hij is benieuwd of de verklaring ook gevolgen zal hebben voor het beloningsbeleid van bestuurders, dat volgens hem "in de VS nog sterk leunt op aandeelhouderswaarde en hoge bonussen".

Hoogleraar corporate governance Mijntje Lückerath onderstreept in het FD het symbolische belang van de gezamenlijke verklaring. "Als je het maar vaak genoeg uitspreekt en ernaar handelt, wordt het een waarheid als een koe."

Niet vrijblijvend

In een redactioneel commentaar waarschuwt het FD dat de verklaring geen symboolpolitiek mag blijven. De S&P 500-bedrijven keerden afgelopen jaar een recordbedrag uit aan hun aandeelhouders. En diverse van de bedrijven in de Business Roundtable lieten de laatste jaren juist flinke steken vallen als het gaat om bedrijfscultuur of werkomstandigheden.

Critici spreken daarom van een poging om maatschappelijk ongenoegen weg te nemen of om nieuwe wetgeving of belastinghervormingen te voorkomen. Het zetten van een dergelijke handtekening is niet vrijblijvend, stelt het FD. "Voortaan kunnen de betrokken ceo's aan hun woorden gehouden worden."