Nieuws 28 mei 2020

Half miljard euro voor gemeenten en provincies

Gemeenten, provincies en waterschappen krijgen een eerste steunpakket van ruim 566 miljoen euro voor het overeind houden van dienstverlening richting hun inwoners.

Dat hebben minister Ollongren van Binnenlandse Zaken, staatssecretaris Vijlbrief van Financiën en de medeoverheden met elkaar besproken. Lokale en regionale overheden hebben door het wegvallen van inkomsten en het uitvoeren van extra taken door de coronacrisis moeite hun dienstverlening op peil te houden.

Ollongren: "In dit pakket vergoeden we de kosten voor kinderopvang, lokale culturele voorzieningen als bibliotheken, muziekscholen, en zorgen we dat Sociale Werkbedrijven openblijven en de Jeugdzorg en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) blijft doorlopen."

Zekerheid bieden

De belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten en provincies is verder het gemeente- en provinciefonds. De grootte hiervan wordt jaarlijks aangepast aan de uitgaven van het Rijk. Deze schommelingen zorgen zeker in deze onzekere tijden voor onrust. Daarom is in overleg met VNG en IPO besloten voor de jaren 2020 en 2021 uit te gaan van de uitgavenniveaus zoals deze vorige maand bij de Voorjaarsnota zijn afgesproken - dit voorkomt schommelingen en geeft gewenste zekerheid.

Gemeenten krijgen verder 225 miljoen euro ter compensatie van misgelopen toeristen- en parkeerbelasting binnen. Eerder zijn gemeenten gecompenseerd voor onder andere het kwijtschelden van huur van sportverenigingen (90 miljoen euro) en van het niet innen van het abonnementstarief in de Wmo (18 miljoen euro). Daarbovenop worden gemeenten nu gecompenseerd voor bepaalde extra uitgaven in het sociaal domein, zoals jeugdzorg en Wmo, met een voorschot van 144 miljoen euro.

Voor de extra kosten die gemeenten hebben gemaakt om de noodopvang voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep te organiseren, komt er compensatie van € 23 miljoen. Verder wordt de Rijksbijdrage Wet sociale werkvoorziening voor sociale werkbedrijven verhoogd met 90 miljoen euro voor de periode 1 maart 2020 tot en met 1 juni 2020. Er komt ook een compensatie voor gemeenten van 84 miljoen euro om openbare bibliotheken, muziekscholen, musea, filmhuizen en de lokale informatievoorziening in stand te houden.

De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu is in gesprek met de provincies, de metropoolregio Rotterdam-Den Haag, de vervoerregio Amsterdam en de vervoerders over een beschikbaarheidsvergoeding om de extra kosten voor het in bedrijf houden van het openbaar vervoer te compenseren.

Lange termijn

De komende tijd wordt gebruikt om samen met de medeoverheden een volledig beeld te krijgen van de financiële gevolgen op korte en lange termijn. Zo lopen er nog gesprekken over de veiligheidsregio's en de GGD-en, buurthuizen en het doelgroepenvervoer. Daarnaast spelen de medeoverheden een belangrijke rol in de aanpassingen in de openbare ruimte aan de 1,5 meter afstandsregel.

• Kamerbrief over financiële impact coronamaatregelen op medeoverheden