Nieuws 03 november 2022

AFM-trendrapport: 'Nieuwe beheersingsrisico's voor accountantsberoep'

Het "post-corona-optimisme" heeft plaatsgemaakt voor een "omslag in sentiment en economie". Rondom het accountantsberoep is sprake van nieuwe beheersingsrisico's. Dat stelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in haar rapport Trendzicht 2023.

In de publicatie analyseert de toezichthouder risico's, knelpunten en beheersmaatregelen binnen de eigen toezichtsgebieden, waaronder het accountantsberoep.

De financiële ontwikkelingen zijn met de oplopende inflatie en rente "ongekend snel gegaan", stelt de AFM. Volgens bestuursvoorzitter Laura van Geest staat Nederland er nog goed voor, maar "hoe langer het zwaar weer aanhoudt, hoe meer en vaker je water over de dijk ziet komen".

Accountantsberoep

Digitalisering en verduurzaming veranderen de aard van gecontroleerde ondernemingen en leiden tot nieuwe materiële risico's. "Dit stelt andere eisen aan de verslaggeving en de accountantscontrole", aldus het AFM-trendrapport, "waarbij het risico is dat deze veranderingen onvoldoende worden doorgevoerd".

Duurzaamheid en de economische conjunctuur verhogen het risico op fraude en discontinuïteit, stelt de toezichthouder. "Daarnaast veranderen accountantsorganisaties zelf ook mede door digitalisering, wat met nieuwe beheersingsrisco's gepaard gaat."

Risicokaarten

De publicatie bevat een reeks 'risicokaarten', waarmee de ontwikkelingen in de externe omgeving van de AFM worden vertaald naar concrete toezichtrisico's. De kaarten geven een overzicht van de belangrijke risico's per toezichtgebied.

Voor het accountantsberoep gaat het daarbij onder meer over de inrichting van het toezicht, nu de AFM sinds dit jaar ook het toezicht op de reguliere vergunninghouders moet invullen. Verder wordt gewezen op het wegvallen van coronasteunmaatregelen en verhoogde aandacht voor discontinuïteit, de krapte op de arbeidsmarkt, verduurzaming en digitalisering bij opdrachtgevers en de accountantskantoren zelf.

Integriteitsrisico's

Ook waarschuwt de AFM voor integriteitskwesties en mogelijk crimineel gedrag in de financiële sector en voor integriteitsincidenten zoals betrokkenheid bij corruptie of fraude van controlecliënten. "We zien ook dat vanwege dit risico cliënten met een verhoogd integriteitsrisico bij de big four vaker worden geweigerd, en vervolgens terechtkomen bij kleinere accountantsorganisaties, waar de AFM vooralsnog minder zicht op heeft", zo schrijft de toezichthouder.

Dat is reden voor "toenemende aandacht" en het "opbouwen van inzicht in integriteitsrisico's" bij het nieuwe toezicht op de reguliere vergunninghouders door de AFM.

• AFM Trendzicht 2023