Nieuws 16 augustus 2022

'Vermogenden gebruiken eigen goede doelen als belastingconstructie'

Grote Nederlandse donateurs schenken hun giften aan goede doelen die ze zelf hebben opgericht en trekken die vervolgens af bij hun belastingaangifte. Daardoor betalen sommige miljonairs zelfs helemaal geen inkomstenbelasting.

Dat blijkt uit cijfers van de Belastingdienst, waarover de NOS bericht. Om doneren aantrekkelijker te maken, mogen giften aan algemeen nut beogende instellingen (anbi's) worden afgetrokken van de aangifte voor de inkomstenbelasting. Van dit belastingvoordeel maken sommige rijken gebruik door zelf een anbi op te richten.

In die anbi (een stichting) brengen de donateurs vervolgens aandelen van hun eigen bedrijf onder, of bijvoorbeeld een kostbaar schilderij. De waarde van de aandelen of het schilderij wordt daarna in termijnen geschonken aan de anbi. Daarna kan de gift worden afgetrokken van de inkomstenbelasting en tellen de aandelen of het schilderij niet meer mee voor het privévermogen, waardoor de belasting ook lager uitvalt, schrijft de NOS.

Opmerkelijke constructie

Ambtenaren, toezichthouders, planbureaus en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) spreken in een gezamenlijk onderzoeksrapport van een "opmerkelijke belastingconstructie", met risico's op misbruik. Volgens directeur Siep Wijsenbeek van de branchevereniging van vermogensfondsen FIN, is echter geen sprake van een belastingtruc en verdienen rijke donateurs er niets aan. “Je betaalt misschien geen belasting, maar er gaat per saldo meer geld naar het goede doel. Daar profiteert de hele samenleving van."

Tegelijk ziet de Belastingdienst ook gevallen van misbruik, zoals 'leegdeclareren', aldus de NOS. Bestuurders van anbi's declareren dan hoge kosten bij hun eigen stichting. "Niet het algemene belang van de anbi staat voorop maar het particuliere belang van de bestuurders om te kunnen (blijven) declareren staat voorop", stelt het ministerie van Financiën.

Populaire constructie

Van alle miljonairs die regelmatig donaties doen, deed 66 procent dat in 2017 aan een eigen anbi. Van de honderd mensen die de hoogste giften aftrokken in hun belastingaangifte, lukte het in 2019 liefst 88 om hun belasting over inkomsten uit werk daarmee naar nul te krijgen, schrijft de NOS.

Volgens de Belastingdienst wint de constructie de afgelopen jaren aan populariteit en steeg het aantal geregistreerde anbi's tussen 2008 en 2020 gestegen van 33.000 naar 45.000.

Dit voorjaar bleek uit een ander rapport al dat de kans op fraude bij anbi's aanzienlijk is. Het kabinet komt in het najaar met een reactie op de rapporten.

Bron: NOS