Overheid schrijft na twee coronajaren weer zwarte cijfers
De Nederlandse overheid schrijft weer zwarte cijfers, na twee coronajaren van tekorten. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was de schatkist in de eerste helft van dit jaar goed voor een overschot van dik tien miljard euro. Dat was in dezelfde periode een jaar geleden nog een tekort van dertien miljard euro.
Volgens het CBS werden in de afgelopen twintig jaar alleen in 2018 en 2019 hogere overschotten behaald. Voor de tweede helft van het jaar worden wel hogere uitgaven door Den Haag verwacht. In de miljoenennota 2023 staat voor heel dit jaar een tekort van 8,5 miljard euro, wat neerkomt op 0,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
Inkomsten
De inkomsten van de overheid stegen in de eerste zes maanden van het jaar met twaalf procent tot 22 miljard euro. Daarvan kwam ruim zeventien miljard euro uit belastingen en premies. Vooral de vennootschapsbelasting en btw zorgden voor meer inkomsten voor het Rijk. Ook kwam er meer geld binnen via de loon- en inkomstenheffing. De opbrengsten uit de energiebelasting namen daarentegen door lagere tarieven en iets minder verbruik met één miljard euro af.
De overheidsuitgaven daalden in het eerste halfjaar met één miljard euro ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Maar deze daling lijkt dus een tijdelijke trendbreuk, aldus het CBS.
Door de afbouw van de coronamaatregelen werd in de eerste helft van 2022 bijna tien miljard euro minder aan subsidie uitgegeven op jaarbasis. Tegenover deze lagere lasten stonden hogere uitgaven, vooral aan loon van overheidspersoneel en aan uitkeringen en zorg. Deze kosten stegen met zes miljard euro. Daarnaast namen de kapitaaloverdrachten met twee miljard euro fors toe. Dat kwam onder meer door compensatie van de NAM in het kader van aardgasopslag in Norg.
Schuld
De overheidsschuld kwam aan het eind van het eerste halfjaar van 2022 uit op 458 miljard euro. Dat was negen miljard euro meer dan aan het begin van het jaar. De overheid stalde overtollige euro's op bankrekeningen en deposito's. Die namen met zestien miljard euro toe.
De schuld als percentage van het bbp kwam aan het eind van het tweede kwartaal van 2022 uit op 50,9 procent. Dat was een daling met 1,6 procentpunt ten opzicht van eind 2021. Tegenover de hogere schuld in euro's stond een sterkere groei van de gehele economie.
De schuldquote bereikte tijdens de coronacrisis in het najaar van 2020 nog een top van 55,3 procent. Nu kruipt de schuldquote richting de laagste stand sinds de kredietcrisis, die eind 2019 werd genoteerd. Toen bedroeg de schuldquote 48,5 procent.
Bron: ANP/CBS
Gerelateerd
Visser: Kamer moet kasstelsel loslaten
Oud-Rekenkamerpresident Arno Visser roept de Tweede Kamer op deze week bij de algemene financiële beschouwingen te kiezen voor een baten-lastenstelsel voor de rijksoverheid.
Rekenkamer vindt begrotingen ministeries vaak nog onduidelijk over doelen kabinet
De departementale ontwerpbegrotingen omvatten dit jaar € 516,8 miljard aan uitgaven en € 481,2 miljard aan ontvangsten. Maar van veel begrotingen van de ministeries...
Discussie over 'middeleeuwse' boekhouding overheid laait opnieuw op
De discussie over de wijze waarop de Nederlandse overheid haar financiën verantwoordt, is opnieuw opgelaaid. Critici van het gehanteerde kasstelsel menen dat de...
Begrotingstekort in eerste halfjaar hoogste sinds 2021
Het begrotingstekort van de overheid is in de eerste helft van dit jaar gestegen tot 8 miljard euro. Dat is het grootste tekort in een eerste jaarhelft sinds 2021,...
Toezichthouders groeiden in vijftien jaar met 60 procent
Het personeelsbestand van Nederlandse toezichthouders en inspectiediensten is sinds 2010 met ongeveer 60 procent gegroeid. Vorig jaar werkten ruim achttienduizend...