Nieuws 14 maart 2023

Europese Rekenkamer: controle op belangenvermenging EU-miljarden rammelt

Bij vele tientallen miljarden euro's aan EU-subsidies schiet de controle op belangenverstrengeling tekort. Zo leunt de EU zwaar op wat betrokkenen zelf verklaren, constateert de Europese Rekenkamer.

De Europese Commissie en de EU-lidstaten hebben "wel inspanningen geleverd", maar "er bestaan nog steeds lacunes", stelt het college, dat in de gaten houdt of EU-geld goed terechtkomt. Volgens de rekenkamer kon een Luxemburgse ambtenaar daardoor zijn vrouw aan een EU-subsidie helpen en kon een Roemeen EU-steun goedkeuren voor een bedrijf waarvan hij aandelen bezat.

Dat blijkt uit onderzoek naar de twee vanouds grootste geldstromen vanuit Brussel, die naar de landbouw en die naar streken in de unie die een economische stimulans kunnen gebruiken. Alle vier de EU-landen waar de Europese Rekenkamer zijn licht opstak (Duitsland, Hongarije, Roemenië en Malta) rekenden vooral op het erewoord van ambtenaren en andere betrokkenen. Maar die spreken nu eenmaal niet altijd de waarheid, memoreert de rekenkamer.

Hun verklaringen worden vaak niet gecontroleerd, bijvoorbeeld omdat privacyregels dat bemoeilijken. Het is ook volstrekt onduidelijk hoe vaak belangenverstrengeling voorkomt en evenmin hoeveel geld daarmee gemoeid zou kunnen zijn.

Klokkenluiders

De auditors van de rekenkamer stellen dat nationale autoriteiten sterk de nadruk leggen op het opsporen van belangenconflicten bij overheidsopdrachten. Maar ze besteden niet altijd voldoende aandacht aan bepaalde rode vlaggen, zoals procedures zonder behoorlijke mededinging.

De rekenkamer merkt ook op dat er nog geen maatregelen zijn voor klokkenluiders en dat veel lidstaten te laat zijn met het omzetten van regels voor de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden.

De Europese Commissie werkt aan het aanscherpen van regels tegen belangenverstrengeling. De aandacht daarvoor is de laatste jaren toegenomen door verdenkingen van zelfverrijking met EU-geld door de vorige Tsjechische premier en van corruptie met subsidies in Hongarije.

Bron: ANP/Europese Rekenkamer