Nieuws 16 augustus 2023

Werkdruk belangrijkste oorzaak ziekteverzuim, preventie 'cruciaal'

Het ziekteverzuim onder Nederlandse werknemers bedroeg vorig jaar 5,2 procent en dat is historisch hoog. Dit verzuim is voor een groot deel het gevolg van mentale klachten, zoals overspannenheid, burn-out en depressie.

Ruim een half miljoen werknemers noemen werkdruk als belangrijkste oorzaak van hun verzuim. Zij waren gemiddeld twee keer zo lang (38 dagen) uitgeschakeld als collega’s die om andere redenen verzuimden.

Dat concluderen ABN Amro en MentaVitalis in een rapport over ziekteverzuim. Hierin schetsen zij welke rol mentale gezondheid rol kan spelen bij verzuim en welke instrumenten werkgevers kunnen inzetten om langdurig ziekteverzuim te voorkomen.

In de sector 'bedrijfseconomisch en administratief' is werkdruk als reden voor verzuim nog veel hoger dan in andere sectoren, zo blijkt. Ook de zorgsector scoort hoog in dat opzicht. Voor bedrijven in de professionele dienstverlening geldt ook nog eens dat uitval om mentale redenen hoge kosten met zich meebrengt voor de werkgever en de ziektekostenverzekeraar, aldus het rapport. Deze bedrijven hebben relatief veel personeel, dat bovendien bovengemiddeld wordt betaald.

Kosten van verzuim

Eén dag uitval van een medewerker kost de werkgever gemiddeld 250 euro. Als productiviteitsverlies en vervanging meegerekend worden, kan dit oplopen tot 400 euro per dag, stelt MentaVitalis. Bij een ziekteverzuim dat zo hoog is als in 2022, leidt dit tot ruim vijf miljoen euro kosten voor een organisatie met duizend werknemers.

Liefst 43 procent van de totale verzuimkosten is het gevolg van werkstress en is daarmee de meeste kostbare reden van uitval. In 2020 kostte het verzuim dat hiervan het gevolg was gemiddeld elfduizend euro per werknemer.

Werkdruk

De hoge werkdruk is volgens het rapport het gevolg van een optelsom van factoren, zoals structurele personeelstekorten, de naweeën van corona en een nieuwe generatie werknemers die kampt met eigen specifieke uitdagingen. Bij langdurig ziekteverzuim om mentale redenen is vaak sprake van een combinatie van langdurige stress die voortkomt uit de persoonlijke leefwereld en werkgerelateerde stress.

Daarnaast zijn gebrek aan autonomie en een verstoorde werk-privé-balans oorzaken van langdurig verzuim. De mate van ziekteverzuim hangt vaak samen met de sector waarin medewerkers actief zijn, de grootte van het bedrijf, evenals opleidingsniveau, leeftijd en geslacht.

Preventief personeelsbeleid

Een personeelsbeleid gericht op preventie is volgens het rapport "cruciaal" voor het creëren van een gezonde werkomgeving. Een positief en veilig werkklimaat zorgt voor meer motivatie en tevredenheid onder werknemers. Daarnaast leert de ervaring dat investeringen in preventie zich ruimschoots terugverdienen, omdat ze uitval voorkomen.

Een preventief personeelsbeleid leidt volgens het rapport niet alleen tot betere prestaties en een hogere productiviteit, maar ook tot een positieve bedrijfscultuur, een groter welzijn en betere relaties tussen werknemers onderling. Werknemers die fysiek en mentaal goed in hun vel zitten, zijn daarnaast eerder bereid om bij te dragen aan de doelstellingen van het bedrijf.

• Rapport ABN Amro/MentaVitalis: 'Verzuim voorkomen is beter dan genezen', augustus 2023