Nieuws 02 januari 2024

Omgevingswet raakt ook ondernemers

De nieuwe Omgevingswet is ingegaan op 1 januari 2024. De wet bundelt een groot aantal wetten, regels en voorschriften over de fysieke leefomgeving. Gevreesd wordt voor een stroom aan klachten, ook vanuit ondernemers.

De politiek is niet gerust op een soepele invoering van de nieuwe wet. Na waarschuwingen voor vastlopende vergunningstrajecten en mogelijke fouten bij vergunningverleningen, wordt de invoering de komende tijd "met spanning gevolgd", zo schrijft het FD.

GroenLinks-PvdA-Tweede Kamerlid Geert Gabriëls wil dat de Kamer snel een debat voert over de invoering van de nieuwe wet. Hij vreest dat mailboxen van Kamerleden vanaf januari gaan "volstromen met klachten". Gabriëls krijgt bijval vanuit de VVD-fractie.

Cruciaal voor het slagen van de nieuwe wet is de digitale ondersteuning ervan via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarover bestaan de nodige twijfels, aldus het FD. "Van de Raad van State tot ambtenaren in gemeenten en provincies, van Eerste Kamerleden tot softwareleveranciers en het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT): ze hebben allemaal meermaals gewaarschuwd voor tekortkomingen van het DSO."

Minister Hugo de Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening vertrouwt erop dat de problemen met de digitale omgeving inmiddels voldoende zijn opgelost om de wet in te kunnen voeren. Wel heeft hij hoogleraar Kars de Graaf aangesteld als speciale regeringscommissaris, om de invoering van de  nieuwe wet te bewaken. Een evaluatiecommissie rapporteert daarnaast de komende jaren regelmatig over invoering en werking van de Omgevingswet.

Nieuw loket

Bedrijven die niets veranderen aan de eigen bedrijfsvoering, hoeven in principe niets te doen, stelt de Rijksoverheid op haar eigen website. Omgevingsvergunningen blijven automatisch gelden en meldingen hoeven niet opnieuw gedaan te worden. Gemeenten behandelen vergunningen die zijn aangevraagd vóór 1 januari 2024 en die nog in behandeling zijn, op de oude manier.  

Ondernemers die wel iets willen veranderen in hun bedrijfsvoering, zoals een verbouwing, moeten daarvoor vanaf 1 januari 2024 gebruik maken van het nieuwe Omgevingsloket. Dat loket bundelt alle informatie over de fysieke leefomgeving, zoals de verschillende regels vanuit gemeente, provincie, waterschap en Rijk. Het nieuwe Omgevingsloket vervangt onder andere het Omgevingsloket Online (OLO) voor vergunningaanvragen en de Activiteiten Internet Module (AIM) om een melding te doen.

De milieuregels voor bedrijven staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), dat het eerdere Activiteitenbesluit vervangt. In het digitale Omgevingsloket kunnen ondernemers controleren welke milieuregels gelden en of zij een omgevingsvergunning nodig hebben. 

Naast de Omgevingswet is ook de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht. Het doel van deze wet is om de bouwkwaliteit te verbeteren. Ook is er meer controle tijdens de bouw. Ondernemers moeten nu via het Omgevingsloket nagaan of een bouwwerk onder de Wkb valt.

Participatie

Op basis van de Omgevingswet kunnen bedrijven ook meepraten en meedenken over plannen in de leefomgeving. Overheden zijn verplicht om aan participatie te doen, bijvoorbeeld bij het opstellen van een omgevingsvisie of omgevingsplan, een projectbesluit of omgevingsverordening.

Andersom kunnen bedrijven ook andere partijen betrekken bij hun plannen, maar dat is niet verplicht. Wel kan een gemeenteraad gevallen aanwijzen waarin participatie wél verplicht is. Het gaat dan om activiteiten die niet binnen het omgevingsplan passen en waarvoor een vergunning nodig is. 

Ondernemers met vragen over de Omgevingswet kunnen contact opnemen met de gemeente, het waterschap of de provincie. Op het online Ondernemersplein van de KvK is ook meer informatie te vinden over wat de nieuwe Omgevingswet voor ondernemers betekent.