Nieuws 22 januari 2024

SER pleit voor evenwichtige verdeling van schaarse middelen

De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft haar toekomstvisie richting 2040 aangeboden aan informateur Ronald Plasterk. De SER presenteert daarmee een langere termijnperspectief voor Nederland, met beleidsaanbevelingen voor een brede welvaartseconomie waarin mensen centraal staan.

Dat perspectief is hard nodig, meent de SER. Om de brede welvaart in 2040 te vergroten, moet er een evenwichtige verdeling van schaarse middelen plaatsvinden. Het nieuwe kabinet zal hierin belangrijke afwegingen moeten maken.

Anticiperen op trends

Nederland ziet zich geconfronteerd met trends die de komende jaren flink in onze brede welvaart zullen ingrijpen: vergrijzing en toenemende arbeidsmarktkrapte, de ontwikkeling van sociale ongelijkheid, digitalisering, veranderende geopolitieke verhoudingen, klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en een steeds groter wordende vraag naar ruimte. Veel mensen ervaren een verlies van grip op hun leven.

Om de huidige brede welvaart te vergroten en mensen een wenkend perspectief te bieden, moet Nederland zich tot deze trends verhouden en daar op een goede manier mee omgaan, stelt de raad.

De SER wil "een sterke sociale dialoog in Nederland en in Brussel, waarin we goede afspraken maken over werk, leren, zorgen en onze leefomgeving", aldus SER-voorzitter Kim Putters. "We willen een economie die uitgaat van duurzame groei en innovatie, met goede collectieve voorzieningen. Dat is goed voor iedereen en nodig om kansengelijkheid te bevorderen."

Aanbevelingen

Om de brede welvaart in 2040 te vergroten komt de SER met aanbevelingen op drie domeinen: waardig werk en inkomenszekerheid, verdienvermogen en natuur en ruimte. Per domein beschrijft de raad wat er aan de hand is, wat het gewenste toekomstbeeld is en hoe dat te bereiken.

Op korte termijn is het doorvoeren van (wets)voorstellen volgend uit het SER Middellange Termijn (MLT-)advies een basisvoorwaarde om die toekomstvisie te kunnen waarmaken, aldus de raad. Dit advies omvat een "ambitieus programma om de wendbaarheid en veerkracht van onze economie te versterken en mensen meer zekerheid te bieden".

Voor de langere termijn formuleert de SER aanbevelingen aan het nieuwe kabinet om toe te werken naar een vergroting van de brede welvaart in 2040. Zo wil de raad samen met het kabinet onder andere meer inzetten op het vergroten van het arbeidsaanbod door het betrekken van mensen die aan het werk willen en door mensen die dat willen meer uren te laten werken. Ook zou werken beter moeten lonen via arbeidsvoorwaarden, een vereenvoudiging van het stelsel van inkomensondersteuning en de fiscaliteit.

Technologie

Het kabinet doet er daarnaast goed aan om technologieën en sectoren met potentieel voor Nederland te stimuleren. Daarmee sluit de SER aan bij de net gepresenteerde Nationale Technologiestrategie van het kabinet.

Ook moeten publieke en private investeringen in R&D in Nederland verhoogd worden naar de EU-doelstelling van drie procent in 2030, om te komen tot een innovatieve economie.

Verder is adequaat beleid en een uitvoeringsstructuur nodig om de grondstoffentransitie naar een circulaire economie te versnellen. Volgens de SER is "klimaatadaptatie nu nog te vrijblijvend" en moet de overheid meer regie nemen in de inrichting van de ruimte.

SER: 'Perspectief op brede welvaart in 2040, Bouwen aan de economie van de toekomst'