Nieuws 09 oktober 2024

AFM: pensioenfondsen niet duidelijk genoeg over risico's

Pensioenfondsen informeren deelnemers niet goed genoeg over de negatieve gevolgen en risico's van hun besluiten rondom de overgang naar de nieuwe pensioenregeling.

Dat concludeert de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in het rapport 'Deelnemers hebben recht op het volledige verhaal'. Er zijn wel verbeteringen zichtbaar in de communicatie, maar de informatie over negatieve gevolgen en risico's zitten vaak te diep verborgen onder andere communicatie over positieve gevolgen.

De AFM ziet een "duidelijke verbetering" in de informatie over de versoepelde indexatieregels ten opzichte van onderzoek vorig jaar. "Zo tonen nu alle pensioenfondsen generatie-effecten en heeft een groter deel van de pensioenfondsen duidelijk aandacht besteed aan het meenemen van de deelnemer. Te vaak blijkt echter nog dat informatie over de negatieve gevolgen of de risico’s van het besluit de deelnemer niet bereikt", aldus de toezichthouder.

Een evenwichtige onderbouwing van het besluit houdt volgens de AFM in, dat in ieder geval duidelijk moet worden gemaakt dat een belangenafweging heeft plaatsgevonden en dat het besluit positieve en negatieve effecten of risico's kent voor bepaalde deelnemersgroepen. "Daarbij hoort ook een conclusie waarom, gegeven bovengenoemde effecten, het evenwichtig is toch het besluit te nemen. Uit ons onderzoek blijkt dat die conclusie soms ontbreekt, en dat informatie over de negatieve gevolgen de deelnemer nog te vaak niet bereikt."

Rechten

Het gaat bij een flink deel van de pensioenfondsen mis bij het wijzen van deelnemers op de beschikbaar gestelde informatie over het gebruik van versoepelde indexatieregels. "Slechts een derde van de pensioenfondsen benoemt in de eerste of tweede informatielaag de negatieve gevolgen van het versoepeld indexeren", aldus de AFM. "Dat is opvallend omdat deze pensioenfondsen vaak wel prominent benoemen dat het bestuur alle belangen zorgvuldig heeft afgewogen en het besluit evenwichtig acht. Ook bij de communicatie over het overbruggingsplan lag de nadruk in de eerste informatielaag dikwijls op de kansen en voordelen, en werden deelnemers pas gewezen op de risico’s in diepere informatielagen."

Uit het onderzoek blijkt dat belangrijke informatie over risico's vaak op lastig vindbare plaatsen is gezet op de websites van de fondsen, waardoor een deelnemer "deze informatie niet logisch kan bereiken".

De toezichthouder wijst de pensioenfondsen op de rechten van deelnemers om goed geïnformeerd te worden. "Pensioeninformatie is een basisvoorwaarde voor kennis over het eigen pensioen en de mogelijkheid tot controle en narekening. Daarmee legt de pensioenuitvoerder dus ook verantwoording af over de opbouw en ontwikkeling van het pensioen van deelnemers."

Overige communicatie

De AFM benadrukt dat de inzichten uit het onderzoek ook gelden voor overige communicatie. "De inzichten zijn breder van toepassing op deelnemerscommunicatie gedurende en na de pensioentransitie."

De toezichthouder roept de pensioensector dan ook op om de bevindingen en aanbevelingen uit het onderzoek te gebruiken "om waar mogelijk verbeteringen door te voeren in alle (transitie)communicatie aan deelnemers".

• Onderzoek AFM 'Deelnemers hebben recht op het volledige verhaal'