Nieuws 06 december 2024

Accountants van platforms als TikTok en Google kritisch over veiligheid en transparantie

Grote onlineplatforms als Meta, Google en TikTok voldoen niet aan de EU-regels voor veiligheid en transparantie. Dat blijkt uit een eerste onafhankelijke beoordeling die negentien platforms de afgelopen weken moesten publiceren.

Volgens NRC is bijvoorbeeld niet duidelijk hoe de aanbevelingsalgoritmes van deze bedrijven werken. Ook doen de platforms niet genoeg om kinderen te beschermen en halen ze illegale inhoud niet snel genoeg offline.

Op basis van de nieuwe Europese Digital Services Act (DSA) moeten grote techplatforms nu door een accountant laten controleren of ze voldoen aan de verplichtingen die uit die verordening voortkomen. Recent zijn daarvoor de laatste accountantsverklaringen gepubliceerd. Van de negentien platforms krijgt alleen Wikipedia, eigendom van een stichting zonder winstoogmerk, op alle punten een voldoende van de accountant.

Gebrekkige controle

Vermoedens dat de platforms niet aan alle eisen voldoen, zijn er al langer, aldus NRC. Bijvoorbeeld als het gaat om het verslavende karakter van de algoritmes op Instagram of TikTok, met name voor kinderen. Of de wijze waarop aan leeftijdsverificatie wordt gedaan.

Sinds de DSA in augustus vorig jaar in werking trad, heeft de Europese Commissie een aantal onderzoeken gestart, die uiteindelijk zouden kunnen leiden tot forse boetes voor de betrokken platforms. Platforms met maandelijks meer dan 45 miljoen gebruikers in de EU zijn op grond van de DSA verplicht tot het inschakelen van een accountant, die toegang moet hebben tot de digitale systemen en de werking van de algoritmes moet onderzoeken.  

Jurist Peter Kits van KPMG stel tegenover NRC dat de platform er nog niet aan gewend zijn om gecontroleerd te worden door een accountant. "Je hebt daardoor weinig documentatie.'' Ook is nog niet altijd duidelijk hoe de regelgeving van de EU moet worden geïnterpreteerd.

Lat ligt hoog

Uit de verklaringen van de betrokken accountants blijkt dat de aanbevelingsalgoritmes doorlopend veranderen. "Het is daardoor lastig er een oordeel over te vellen met een langere geldigheid", aldus NRC.

Volgens 'IT-accountant' Koen Klein Tank van KPMG, die een aantal beoordelingen van platforms heeft gedaan, ligt de lat hoog en moeten de accountants snel onvoldoendes geven. Een rapport met een onvoldoende hoeft een platform niet meteen een boete te kosten, maar kan wel door de Europese Commissie gebruikt worden voor verdere handhaving, schrijft NRC.

Compliance

Ook willen de techbedrijven niet in een situatie komen zoals banken, waarbij er enorme hoeveelheden personeel moeten werken aan het voldoen aan de regels. Zo meldt Amazon in het eigen verslag op dat de accountantscontrole meer dan driehonderd medewerkers samen ruim 4.500 uren werktijd heeft gekost.

De KPMG-experts erkennen dat de platforms veel uitgeven aan compliance. "Ze hebben veel juristen in dienst, maar tot nu toe heel weinig mensen die zich bezighouden met het verkleinen van risico's en het voldoen aan de wet", aldus Klein Tank in NRC.