Nieuws 21 februari 2024

AFM: Accountants moeten kritischer zijn op alternatieve prestatiemaatstaven

Volgens toezichthouder AFM gaat er veel mis bij het gebruik van alternatieve prestatiemaatstaven. De toezichthouder dringt er bij accountants op aan om kritischer te zijn op het gebruik van alternatieve prestatiemaatstaven (APM) in (half)jaarverslagen.

Dat concludeert de toezichthouder in de elfde editie van de AFM Market Watch. De AFM onderzocht 32 halfjaarverslagen, waarin bij een groot deel de vereiste mate van transparantie over de gebruikte prestatiemaatstaven ontbrak. "Onjuist gebruik kan moeilijkheden veroorzaken voor gebruikers van financiële verslaggeving. Het kan bijvoorbeeld onduidelijk zijn hoe een APM wordt berekend en of er jaarlijks op consistente wijze dezelfde soort aanpassingen worden doorgevoerd. In sommige gevallen kan het zelfs onduidelijk zijn dat een weergegeven maatstaf in feite een APM is, of kunnen APM's in tegenspraak zijn met en afleiden van de IFRS-cijfers", aldus de toezichthouder.

Het is volgens de AFM van "cruciaal belang" dat APM's op een betrouwbare en transparante wijze worden gerapporteerd in (half)jaarverslagen en andere publicitaire uitingen, zoals persberichten en prospectussen. De AFM dringt er bij uitgevende instellingen op aan in publicaties hun alternatieve prestatiemaatstaven te beoordelen op naleving van de ESMA-richtlijnen voor APM's. "We verzoeken accountants en adviseurs met klem hun rol te nemen in dit proces en hun cliënten hierin te ondersteunen", zegt de AFM.

Toereikend toelichten

De NBA onderschrijft de conclusies van de AFM en laat weten dat transparantie centraal staat bij het rapporteren over ondernemingen. "Dat geldt voor zowel de verplichte standaard over rapporteren (IFRS) als APM's. Wij onderschrijven het standpunt van de AFM dat ondernemingen die gebruik maken van APM's deze toereikend moeten toelichten. Het is de taak van de accountant om de onderneming hierop aan te spreken als die toelichting ontoereikend is."

Geen verplichting

Arjan Brouwer, partner bij PwC en hoogleraar externe verslaggeving, benadrukt dat het onderzoek van de AFM over halfjaarverslagen gaat, en dat de accountant geen verplichting heeft om die verslagen te controleren en dit in de praktijk ook niet vaak gebeurt. "Maar als de APM's die daarin worden gebruikt ook in het bestuursverslag verschijnen, dan toetsen we ze uiteraard wel. De ESMA-richtlijnen zijn daarbij handvatten. We kijken ook wel regelmatig mee bij halfjaarverslagen en als we dan onduidelijke APM's zien dan zeggen we daar natuurlijk wat van."

Brouwer heeft niet het gevoel dat er een wildgroei aan APM's is. "APM's beantwoorden vaak aan een bepaalde behoefte bij aandeelhouders of de onderneming zelf. Wat we wel signaleren is dat APM's er vaker bijkomen dan dat ze er weer uit gaan. In die zin zie je wel een lichte toename. Wij blijven er bij het bestuursverslag wel alert op dat de IFRS-resultaten centraal staan."

Bestuurstafel

Mariska van de Luur, head of assurance bij KPMG, ziet een belangrijke rol voor APM's qua informatievoorziening voor stakeholders. "Mits ze op een goede wijze worden gebruikt. Het AFM-rapport helpt om dit onderwerp op de bestuurstafel te krijgen. Als accountant van beursgenoteerde instellingen gaan wij continu het gesprek aan met het bestuur van de onderneming over het gebruik van APM's, ondanks dat we meestal geen formele rol hebben bij persberichten en tussentijdse cijfers (waarin APM's het meeste voorkomen)."

Onderwerpen waarover accountants van KPMG spreken zijn volgens Van de Luur onder meer de hoeveelheid APM's, de prominentie, de consistentie, het belang van een goede uitleg en de aansluiting bij de cijfers in de jaarrekening. "Bij de controle van de verplichte jaarrekening komen we APM’s minder tegen en als dit wel het geval is, dan toetsen we deze aan de IFRS-regels en controlestandaarden."

• AFM Market Watch 11