Nieuws 14 februari 2024

Ministerie van Financiën het traagst met antwoorden op verzoeken om informatie

Gemiddeld duurt het 172 dagen voordat ministeries antwoord geven op een verzoek om informatie op grond van de Wet open overheid (Woo). Verzoeken aan het ministerie van Financiën wachten het langst op antwoord.

Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut Maatschappelijke Innovatie (IMI), de Open State Foundation en de Universiteit van Amsterdam (UvA). Ministeries reageren steeds trager op verzoeken om informatie op basis van de Woo; in 2023 kostte het opvragen van documenten op grond van de wet gemiddeld 172 dagen, nog vijf dagen langer dan een jaar eerder.

Uit het onderzoek blijkt dat er in 2023 meer Woo-verzoeken zijn ingediend bij de ministeries: 1.762, tegenover 1.125 in 2022. Het ministerie van LNV kreeg de meeste verzoeken. Via een Woo-verzoek kunnen burgers, journalisten, bedrijven en organisaties inzicht krijgen in hoe besluiten zijn genomen door ministeries of andere overheidsorganisaties. Daarbij kan bijvoorbeeld inzage worden gegeven in e-mail-verkeer, notulen, gespreksverslagen of andere documenten.  

Veel te laat

Wettelijk gezien moeten overheidsorganisaties binnen 28 dagen reageren op een verzoek om informatie op basis van de Woo. Die termijn kan worden verlengd naar 42 dagen als meer tijd nodig is voor beantwoording van een verzoek. In de praktijk komen vier van de vijf antwoorden echter (veel) te laat.

Relatief gezien is het ministerie van OC&W het snelst met een reactie op een Woo-verzoek: gemiddeld 91 dagen. Het langzaamst is het ministerie van Financiën, met gemiddeld 239 dagen voordat antwoord wordt gegeven.

Geen excuus

Volgens de onderzoekers stellen de ministeries dat informatie vaak niet goed geordend is en daardoor lastig terug te vinden. Dat is geen geldig excuus, menen zij; het probleem is vooral dat veel te veel mensen in de ambtelijke top, tot ministers aan toe, het vrijgeven van documenten moeten goedkeuren.

Ondanks verplichtingen uit de Woo zijn gepubliceerde documenten vaak ook niet machine-leesbaar, zijn dateringen soms onduidelijk en wordt informatie regelmatig 'weggelakt'.

De beroepsvereniging van journalisten NVJ is ontstemd over een en ander en stelt dat de urgentie door de ministeries "nog altijd niet" wordt gevoeld, als het gaat om een open bestuurscultuur. De Tweede Kamer gaat op 15 februari in debat over de werking van de nieuwe Wet open overheid.