Nieuws 28 juni 2024

Veel subsidie-ontvangende melkveehouders zijn relatief weinig duurzaam

Ruim veertig procent van de melkveehouders die in de duurzaamste 'gouden' categorie van een subsidieregeling zitten, zijn relatief weinig duurzaam. Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de eco-regeling, waarmee duurzamere boeren in aanmerking kunnen komen voor meer Europees landbouwgeld.

In Nederland gaat jaarlijks zo'n 500 miljoen euro aan EU-subsidies en nationale subsidies naar de veehouderij, waarvan 400 miljoen naar de melkveehouderij. Per bedrijf daalde de gemiddelde subsidie in 2023 met ongeveer € 4.500 per jaar. Tegelijkertijd ging er als gevolg van de eco-regeling gemiddeld juist meer subsidie naar verduurzaming.

Nederlandse melkveehouders kunnen bij die regeling kiezen uit eco-activiteiten zoals het zaaien van grasklaver, het gebruik van biologische bestrijdingsmiddelen of de aanleg van bufferstroken met kruiden. De Algemene Rekenkamer onderzocht of melkveehouders die dankzij zulke activiteiten hoog scoren, ook daadwerkelijk duurzamer zijn.

Goud, zilver en brons

De onderzoekers van de rekenkamer vergeleken de gouden, zilveren en bronzen 'medailles' van de eco-regeling met cijfers over de milieubelasting per bedrijf. Over het algemeen zijn 'gouden' melkveehouders inderdaad duurzamer, concluderen zij. Maar nog steeds behoort 17 procent van deze melkveehouders bij de kwart die het minst duurzaam is en eindigt nog eens 25 procent in de 'midden-lage' groep, als het gaat om daadwerkelijk gemeten duurzaamheid.

Op de meeste vlakken scoren melkveehouders in de 'gouden' groep gemiddeld beter, zoals bij het gebruik van pesticiden of de hoeveelheid ammoniak die ze uitstoten. Op andere vlakken is geen duidelijk verschil te zien en op één punt scoren 'gouden' melkveehouders zelfs slechter.

Subsidies

Een melkveehouder in de gouden categorie krijgt volgens de Rekenkamer 459 euro per hectare, 87 euro meer dan in de zilveren categorie en 187 euro meer dan een collega zonder 'medaille'. Dat komt neer op duizenden euro's per bedrijf.

Het ministerie van Landbouw zegt in een reactie blij te zijn dat boeren in de gouden categorie over het algemeen inderdaad goed scoren, als het aankomt op duurzaamheid. "Een kanttekening is echter ook op z'n plaats", aldus het ministerie.

Volgens het departement is het systeem geen "duurzaamheidsmeetlat, zoals het rapport impliceert". De regeling is dan ook niet gericht op bepaalde onderdelen waarop sommige melkveehouders laag scoren, zoals dierenwelzijn of broeikasemissies.

Bron: ANP/Algemene Rekenkamer