Nieuws 04 september 2024

Pheijffer: offshore werk van accountantskantoren is 'listig spinnenweb'

Offshoring van accountantsdiensten levert misschien wel verlichting van werkdruk in de sector op, maar leidt niet per definitie tot kwaliteitsverbetering. Juridisch is het bovendien ingewikkeld.

Dat stelt hoogleraar Marcel Pheijffer in zijn column in het FD. Accountants krijgen het steeds drukker, ook met nieuwe dienstverlening rondom duurzaamheidsrapportages, aldus Pheijffer. Ze schermen daarbij graag met hun deskundigheid, maar in de praktijk "gaat het regelmatig om het verkopen en uitrollen van compliance-malletjes en min of meer standaarddienstverlening", zo stelt hij.

Pheijffer verwijst naar recente berichtgeving vanuit toezichthouders in binnen- en buitenland, die nog altijd kritisch zijn over de controlekwaliteit van accountants. Tegelijk is er de capaciteitsdruk in de sector en zoeken kantoren naar alternatieven, zoals de toepassing van AI.

Dat kan helpen, maar "accountancy is mensenwerk dat professionaliteit en inschattingsvermogen vergt, zeker als het gaat om zaken als inschattingen, waarderingen, fraude en continuïteitsbeoordelingen", aldus de hoogleraar.

Offshoring

Tegelijk zetten diverse accountantskantoren ook in op het offshore laten uitvoeren van accountantswerkzaamheden, met als argument dat eenvoudige en repeterende werkzaamheden goed kunnen worden uitbesteed.

Daardoor moet meer ruimte ontstaan om aandacht te schenken aan complexere werkzaamheden in het kader van de jaarrekeningcontrole. "Dat klinkt plausibel", schrijft Pheijffer, "of wordt deze capaciteit besteed aan andere zaken, zoals het vergroten van de ESG-dienstverlening?"

Hij heeft bovendien zorgen over het door kantoren voldoende toezicht houden op de kwaliteit van offshore werkzaamheden en de bevoegdheid om bijvoorbeeld in India uitgevoerde werkzaamheden te toetsen. "Offshoring levert ongetwijfeld verlichting van werkzaamheden en druk op, maar leidt niet per definitie tot kwaliteitsverbetering. Temeer omdat het achterliggend doel van offshoring is om efficiency-, schaal- en kostenvoordelen te behalen en het arbeidsmarktprobleem te managen."

Spinnenweb

Als vervolgens bij gebruik van offshoring kwaliteitsproblemen ontstaan, "gaat men naar elkaar wijzen", meent Pheijffer. "De groepsaccountant betoogt de juiste instructies te hebben gegeven, die door buitenlandse collega's niet goed zijn opgevolgd. Buitenlandse collega's stellen de instructies correct te hebben gevolgd, en dat ze geen nadere instructies van de groepsaccountant ontvingen."

Volgens de hoogleraar is offshoring, ook door de complexe juridische structuur van grote internationale accountantsorganisaties, voor klanten, aandeelhouders en curatoren niet altijd een verbetering, "maar een listig juridisch spinnenweb".