Nieuws 10 oktober 2025

ADR onderzoekt fraude en corruptie binnen departementen

De Auditdienst Rijk (ADR) heeft rijksbreed onderzoek gedaan naar de beheersing van fraude- en corruptierisico’s door de verschillende departementen. In relatie tot het aantal medewerkers lijkt het aantal meldingen van fraude en corruptie binnen de Rijksoverheid beperkt.

Doel van het onderzoek is inzicht geven in de wijze waarop de departementen hun interne fraude- en corruptierisicomanagement hebben ingericht. Het onderzoek richt zich op de kerndepartementen en interne fraude- en corruptierisico’s.

Sinds enkele jaren zijn departementen verplicht om in hun jaarverslag te rapporteren over de belangrijkste interne fraude- en corruptierisico’s en over de maatregelen die zij hebben genomen om die risico’s te beheersen. Tot nu toe ontbrak een rijksbreed beeld daarover.

Aantal meldingen beperkt

De ADR stelt dat departementen de verplichting op verschillende manieren invullen. Uit de verschillende departementale integriteitsrapportages blijkt wel dat het aantal meldingen van fraude en corruptie binnen de Rijksoverheid beperkt is, in relatie tot het aantal medewerkers. Ook in relatie tot brede trendontwikkelingen is het aantal meldingen beperkt.

De vraag is echter of het aantal meldingen wel een betrouwbare indicatie is van het werkelijke aantal fraude- en corruptiegevallen, zo schrijft de ADR. “De afwezigheid van signalen kan namelijk ook een indicatie zijn van onder andere een gebrek aan bewustzijn, blinde vlekken of een beperkte meldcultuur binnen de departementen.” 

Om fraude- en corruptierisico’s te kunnen beheersen is een logisch samenhangend systeem nodig, maar volgens de ADR beschikken de departementen (nog) niet over een dergelijk systeem. “Door het ontbreken ervan blijft de Rijksoverheid kwetsbaar voor fraude en corruptie.” 

Controle jaarverslag

Uitvoeringsorganisaties en andere organisatieonderdelen van de ministeries zijn niet in het onderzoek van de ADR betrokken. Ook misbruik en oneigenlijk gebruik, zoals externe fraude, was geen onderdeel van het onderzoek.

Het onderzoek staat ook los van de werkzaamheden die de ADR verricht in het kader van de controle van een departementaal jaarverslag. Daar richt de ADR zich vooral op het identificeren van de risico’s op fraude en corruptie, die kunnen leiden tot belangrijke fouten in de financiële cijfers van het departement en daarmee van invloed zijn op het oordeel over de getrouwheid van het jaarverslag.

ADR-onderzoeksrapport ‘Beheersing fraude- en corruptierisico’s’