Orde van Advocaten: plannen van veel politieke partijen in strijd met de rechtsstaat
Een recordaantal partijprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober bevat voorstellen die een risico vormen voor de rechtsstaat, of daarmee regelrecht in strijd zijn. Dat concludeert een onafhankelijke commissie, die de programma’s onderzocht op verzoek van de Nederlandse Orde van advocaten (NOvA).
De commissie 'Rechtsstatelijke toets verkiezingsprogramma's' bekeek de voorstellen van de politieke partijen op rechtsstatelijkheid: is de overheid betrouwbaar voor burgers, worden fundamentele rechten en vrijheden gerespecteerd en hebben mensen toegang tot een onpartijdige rechter.
De advocatenorde spreekt van een "zorgwekkende ontwikkeling". In 2012, toen de verkiezingsprogramma's voor het eerst werden onderzocht, bevatten maar twee programma's onrechtsstatelijke plannen. Nu is dat het geval bij twaalf van de vijftien getoetste programma's.
Vooral FVD en PVV
Na alle verkiezingsprogramma's te hebben doorgelicht, kregen Forum voor Democratie (FVD) en PVV respectievelijk 33 en dertig rode vlaggen van de commissie. Ook JA21 (14), BBB (13), SGP (13) en VVD (9) worden veelvuldig berispt.
NSC volgt met drie plannen die naar het oordeel van de advocatenorde niet rechtsstatelijk zijn. Het versterken van de rechtsstaat is juist een van de kernpunten van die partij. Daarna volgen CDA, ChristenUnie, DENK, D66 en SP, met elk één onrechtsstatelijk plan. Alleen GroenLinks-PvdA, Partij voor de Dieren en Volt krijgen geen enkele rode vlag.
Voorbeelden van onrechtsstatelijke plannen zijn het instellen van een maximum aantal asielzoekers of een totale asielstop. Dat is volgens de NOvA in strijd met internationale verdragen, die voorschrijven dat asielzoekers niet mogen worden teruggestuurd naar een land waar ze mogelijk gevaar lopen.
Risico
De NOvA deelt ook gele vlaggen uit voor plannen die een 'risico' vormen voor de rechtsstaat. Elke beoordeelde partij heeft minstens één zo'n vlag gekregen, vaak ook meer. De advocaten waarschuwen bijvoorbeeld voor voorstellen om privacywetgeving weg te halen, om zo makkelijker informatie te kunnen uitwisselen.
De commissie ziet ook positieve punten. Zo krijgen partijen die het mogelijk willen maken om de grondwet te toetsen bij de rechter een groene vlag.
Update 21 oktober: De NOvA heeft enkele fouten in het rapport van de beroepsorganisatie over het onderzoek gecorrigeerd. De gemaakte telfouten veranderen niets aan de conclusies van de commissie, benadrukt de NOvA.
Gerelateerd
Ook advocaten zelf maken soms onjuist gebruik van AI
Hoewel advocaten klagen dat ze steeds vaker werk van cliënten moeten overdoen na inzet van AI, maken ze zich er zelf ook schuldig aan. Recent kregen enkele advocaten...
Nederlandse rechtsstaat verder gezakt op internationale ranglijst
Nederland is in enkele jaren gedaald van de vijfde naar de negende plek op de wereldwijde Rule of Law Index, een internationale ranglijst die de mate van rechtsstatelijkheid...
Belgische advocaat-generaal ontslagen wegens examenfraude
Een advocaat-generaal van het parket in het Belgische Gent is ontslagen omdat hij vragen van het magistratenexamen zou hebben doorgespeeld aan een advocaat-stagiair....
Private equity vraagt om nader onderzoek
De advocatuur gaat onderzoek doen naar alternatieve bedrijfsstructuren. Nu private equity bij accountantskantoren oprukt, verdient zo'n initiatief wellicht navolging...
Advocatuur laat onderzoek doen naar alternatieve bedrijfsstructuren
De Nederlands orde van advocaten (NOvA) heeft een commissie onder leiding van prof. dr. Jaap Winter gevraagd om onafhankelijk onderzoek te doen naar alternatieve...