Nieuws 18 april 2025

Gemeenten hebben weinig zicht op stand eigen financiën

Zelfs in de laatste maanden van het begrotingsjaar weten veel gemeenten niet waar ze financieel zullen eindigen. Dat blijkt uit onderzoek onder 51 gemeenten over de jaren 2020 tot en met 2023.

Uit onderzoek van Vanberkel Professionals blijkt dat ook bij de laatste begrotingswijzigingen in het lopende begrotingsjaar van gemeenten, de verwachtingen nog aanzienlijk verschilden met wat slechts een paar maanden later het werkelijke resultaat bleek te zijn. Begrote tekorten veranderen vaak in forse overschotten, zonder dat dit tijdig zichtbaar wordt in de laatste begrotingswijzigingen.

Dat roept vragen op over de kwaliteit van ramingen, de rol van de gemeenteraad én de betrouwbaarheid van meerjarenbegrotingen, aldus Vanberkel. De begrotingscyclus lijkt structureel achter de feiten aan te lopen, met gevolgen voor beleidskeuzes, belastingdruk en bestedingsruimte.

Onderzoek

Vanberkel onderzocht de jaarrekeningen van eenenvijftig gemeenten over de jaren 2020 tot en met 2023. Daarbij is gekeken naar de jaarrekeningen en de vergelijkingen tussen zowel de primitieve begroting (zoals die oorspronkelijk voorafgaand aan het begrotingsjaar door de gemeenteraad is vastgesteld), de laatste begrotingswijzingen tijdens het lopende begrotingsjaar en de vastgestelde jaarrekening, vóór bestemming van het resultaat.

De uitkomsten van de gemeentelijke planning- en controlcyclus zijn volgens de onderzoekers niet erg accuraat in de genoemde jaren. Onvoldoende kwaliteit van ramingen kan leiden tot suboptimale afwegingen over uitgaven en de hoogte van de lokale lasten, meent Vanberkel. Een en ander kan uiteindelijk ook het vertrouwen in de politiek schaden.