Nieuws 27 maart 2026

Kritieke materialen worden nog nauwelijks gerecycled

Kritieke materialen worden in Nederland en de rest van de EU nog nauwelijks gerecycled, zo constateert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Volgens PBL-onderzoeker Aldert Hanemaaijer is dat opvallend.  "Over het algemeen, zeker als je in Nederland kijkt, recyclen we al best goed. Dat geldt voor die kritieke materialen dus niet", stelde hij in een gesprek met Tweede Kamerleden.

De grondstoffen zijn onder andere nodig voor defensie, kunstmatige intelligentie en duurzame energie. Hanemaaijer noemde zelf geen specifieke materialen, maar in eerdere PBL-publicaties ging het bijvoorbeeld om hoogzuiver silicium, mangaan en lithium.

Leveringsproblemen

Als de materialen niet worden gerecycled, moet Nederland meer uit het buitenland halen. Het risico op problemen in de aanvoer van de belangrijke stoffen is de afgelopen jaren toegenomen, aldus Hanemaaijer. Met name in de machinebouw, waar chipmachinemaker ASML bij hoort, kunnen leveringsproblemen veel geld kosten.

Bedrijven moeten volgens de PBL-onderzoeker "forse investeringen" doen om minder afhankelijk te worden van niet-Europese landen. Kosten zullen toenemen als bedrijven hun productie weer terug naar Europa halen, waarschuwde hij. Ze hebben er immers voor gekozen om in het buitenland te produceren "omdat het daar goedkoper kon".

Circulair

Het kabinet wil dat Nederland in 2050 circulair is, wat betekent dat er bijna geen afval meer is en dat zoveel mogelijk grondstoffen worden hergebruikt. Om dit doel te halen moet veel meer gebeuren, meldde het PBL al meermaals.

Hanemaaijer zei dat het nog niet de goede kant opgaat. "De circulaire economie is in de praktijk nog weinig urgent." Meer tempo is nodig, stelde hij. "De geopolitieke strijd om grondstoffen ontwikkelt zich veel sneller dan het beleid."

Bron: ANP