Nieuws 26 juni 2025

Bedrijfsleven reageert positief op uitkomsten NAVO-top

Vanuit het Nederlandse bedrijfsleven wordt positief gereageerd op de uitkomsten van de NAVO-top in Den Haag. De afgesproken hogere bestedingen aan defensie leveren het bedrijfsleven nieuw werk op.

"De internationale veiligheidscontext is fundamenteel veranderd. Daarom is het goed dat NAVO-bondgenoten nu gezamenlijk hebben besloten onze collectieve veiligheid te versterken en defensie-uitgaven te verhogen", stelt VNO-NCW.

De ondernemersorganisatie benadrukt dat het wel zaak is "dat we woorden nu ook de komende tijd gaan omzetten in daden en daarom nu ook versneld werk gaan maken van het opschalen van de defensie-industrie".

Randvoorwaarden

Volgens de ondernemers is het daarbij belangrijk dat gewerkt wordt aan "de juiste randvoorwaarden" op het gebied van financiering en langetermijncontracten. Dat was ook een belangrijk thema op het NATO Summit Defence Industry Forum, dat de ondernemers samen met de NAVO en defensie organiseerden tijdens de NAVO-top.

Ook ondernemersorganisaties uit andere NAVO-landen spraken daar hun steun uit voor het versterken van de defensiecapaciteit en productie. Een gezamenlijke ambitieverklaring werd door VNO-NCW voorzitter Ingrid Thijssen overhandigd aan NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

"Ik ben heel blij met de keuze van de regeringsleiders om fors meer te investeren in onze nationale veiligheid", aldus Raymond Knops, voorzitter van brancheorganisatie NIDV (Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid). "Dit is een belangrijk signaal en een teken van eendracht. Het gaat nu aankomen op de effectieve uitvoering van de politieke ambities. Daarvoor zullen we op een andere manier moeten gaan werken. Meer vanuit partnerschap, vertrouwen en gericht op snelle realisatie van de politieke doelen."

Tot de NIDV-leden behoren bijvoorbeeld grote ondernemingen als VDL, Thales, Damen, Royal IHC en GKN Fokker. Zo levert VDL legertrucks, Damen marineschepen en Thales radarsystemen.

Vijf procent

De NAVO-landen gaan op termijn vijf procent van hun economie steken in defensie en aanverwante zaken, zo hebben hun leiders op de top in Den Haag afgesproken. Ook onwillige landen als Spanje stemden in met de nieuwe afspraak, al legt dat land die wel iets anders uit.

De nieuwe NAVO-norm komt vooral voort uit een eis van de Verenigde Staten. De VS verleggen hun aandacht naar China en Europa moet zijn eigen verdediging bekostigen, vindt president Donald Trump, die er een percentage aan verbond.

NAVO-secretaris generaal Rutte wist die eis van de VS om te werken naar een haalbaarder voorstel. Dat schrijft 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie voor, plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. De lidstaten hebben tot 2035 de tijd om de nieuwe norm te halen.

Voor de 3,5 procent aan 'harde' defensie-uitgaven gelden duidelijke maatstaven, zodat NAVO-landen daarmee niet kunnen marchanderen. Onder de 1,5 procent vallen onder meer investeringen in infrastructuur, maatschappelijke weerbaarheid en de defensie-industrie, zo staat in de slotverklaring van de top.

Kosten

De kosten voor organisatie van de NAVO-top 2025 in Den Haag bedragen vooralsnog ruim 183 miljoen euro, zo meldt de Rijksoverheid. Daarmee is het de duurste NAVO-top ooit. De ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie en Justitie en Veiligheid betalen deze kosten.

Ter vergelijking; een eerdere NAVO-top in 2022 in Madrid kostte destijds zo’n vijftig miljoen euro. Omdat er in Den Haag maar één officiële hoofdvergadering op het programma stond, op 25 juni van 10.30 tot 13.00 uur, stellen sommige rekenaars dat die omgerekend per minuut zo’n 1,2 miljoen euro heeft gekost.

De NAVO betaalt de eigen uitgaven, zoals hotelkosten voor NAVO-medewerkers en de beveiliging van de zalen waar de staatshoofden en regeringsleiders vergaderden.

Bron: ANP/VNO-NCW/Rijksoverheid