Nieuws 15 augustus 2025

Geen internationaal akkoord over minder plasticproductie

De 185 landen die in Genève bij elkaar kwamen om een bindend internationaal verdrag over de bestrijding van plasticvervuiling op te stellen, zijn niet tot een akkoord gekomen. Dat bleek na nachtelijk beraad over een laatste ontwerpverdrag.

Gedurende de tiendaagse conferentie werd duidelijk dat de standpunten van de landen op de VN-top nog altijd ver uit elkaar lagen. Een eerste ontwerpverdrag, waarin vrijwel alle bindende verplichtingen waren geschrapt, werd door tientallen landen verworpen. Ook een nieuw ontwerp kreeg geen unanieme goedkeuring, bleek tijdens de afsluitende speech van conferentievoorzitter Inger Andersen.

Eind 2024 mislukte een eerdere poging tot een verdrag ook al. Een conferentie in Zuid-Korea eindigde toen zonder akkoord. Het is onduidelijk hoe het proces nu verdergaat. "We hebben een historische kans gemist, maar we moeten doorgaan en dringend actie ondernemen", stelde de vertegenwoordiging van Cuba na het stuklopen van de onderhandelingen. "De planeet en de huidige en toekomstige generaties hebben dit verdrag nodig."

Minder productie

De High Ambition Coalition, waaronder de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk, Canada en veel Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen, pleitte voor minder plasticproductie en het uitfaseren van giftige stoffen in plastic. Een groep van voornamelijk olieproducerende landen wil echter dat een verdrag een veel beperktere reikwijdte krijgt. Koeweit waarschuwde dat het proces zonder duidelijke afbakening kan ontsporen.

Wereldwijd wordt jaarlijks meer dan 400 miljoen ton plastic geproduceerd, waarvan de helft voor wegwerpproducten. Van al het plasticafval wordt 15 procent ingezameld voor recycling, maar in de praktijk wordt maar negen procent gerecycled. Ongeveer 46 procent van het plasticafval belandt op stortplaatsen, 17 procent wordt verbrand en 22 procent wordt slecht beheerd en eindigt als zwerfafval.

Wake-upcall

Milieuorganisaties zijn teleurgesteld over de uitkomst van de VN-top. "Het onvermogen om in Genève een akkoord te bereiken moet een wake-upcall zijn voor de wereld", stelt Greenpeace in een reactie.

"Een einde maken aan plasticvervuiling betekent het rechtstreeks confronteren van de belangen in fossiele brandstof. De overgrote meerderheid van de regeringen wil een sterk akkoord, maar een handvol kwaadwillenden werd toegestaan die ambities de kop in te drukken", aldus Graham Forbes, hoofd van de Greenpeace-delegatie bij de onderhandelingen in Genève. Volgens Forbes is “de tijd van aarzelen voorbij” en is het nu “tijd voor moed, vastberadenheid en doorzettingsvermogen".

Milieudefensie wijt de uitkomst van de top aan de fossiele lobby, "die al decennialang milieu- en klimaatbeleid ondermijnt". De organisatie zegt dat de fossiele industrie "bij dit soort onderhandelingen" moet worden geweerd. "Want meer plastic houdt de fossiele industrie in leven en leidt dus ook tot steeds meer CO2-uitstoot."

Reacties bedrijven

Ook Unilever is "teleurgesteld" over het uitblijven van een bindend internationaal verdrag tegen plasticvervuiling. Volgens het voedings- en verzorgingsmiddelenbedrijf is gecoördineerde regelgeving noodzakelijk "om de complexiteit en kosten voor bedrijven te verminderen en het vertrouwen voor investeringen in oplossingen te vergroten".  Unilever stelde zelf vorig jaar nog de eigen doelen voor het verminderen van het plasticgebruik naar beneden bij. 

Het bedrijfsleven ziet na het uitblijven van het akkoord tegen plasticvervuiling een grotere noodzaak om in Nederland en Europa meer te investeren in recycling. "Nederland moet ook durven kiezen voor deze sector, investeringen makkelijker maken en meer geld uit fondsen vrijmaken voor de plastic recycling", stelt directeur Hester Klein Lankhorst van Verpact, dat namens het bedrijfsleven verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingen.

Bron: ANP/VN