Pieter de Kok: 'controleverklaring loopt structureel achter risico's aan'
De jaarlijkse controleverklaring van de accountant past niet meer bij het tempo waarin organisaties functioneren. Dat betoogt Coney Minds-oprichter, columnist en registeraccountant Pieter de Kok in een artikel in het FD.
In een moderne digitale omgeving veranderen processen, regels, koppelingen en datasets voortdurend, aldus De Kok in het FD. "Toch geven we een verklaring af alsof alles een moment lang stilstond en alsof dat moment voldoende zegt over het jaar ervoor én het jaar erna."
Volgens De Kok gaat de controleverklaring er impliciet vanuit dat organisaties afwijkingen tijdig signaleren, vastleggen en corrigeren. "De praktijk is anders: veel monitoring vindt ad hoc plaats, wordt handmatig bijgehouden of verdwijnt uit het zicht. De controleverklaring loopt daardoor structureel achter de risico's aan."
Pas als bedrijven de eigen data, processen en afwijkingen realtime kunnen volgen, ontstaat een fundament waarop betrouwbaarheid betekenis krijgt, stelt hij. "Zonder dat fundament blijft de controleverklaring een momentopname waarvan de houdbaarheid steeds korter wordt."
Ketens
De Kok benadrukt dat risico's voor bedrijven tegenwoordig vaak ontstaan in leveranciersketens, door platformkoppelingen, logistieke netwerken of datastromen tussen partners. "Een modern zekerheidsmodel moet dus hele ketens volgen, niet binnen de grenzen van organisaties blijven."
Het helpt niet dat de controleverklaring voor alle gebruikers tegelijk is bestemd, meent De Kok. Dat is anno nu "totaal niet meer logisch". In zijn optiek is de controleverklaring "simpelweg te klein geworden voor de wereld waarin zij moet functioneren". De controleverklaring hoeft niet te verdwijnen, maar is niet langer genoeg als "primair instrument" waarop de economie vertrouwt.
"In plaats van de controleverklaring hebben we een model nodig waarin bedrijven doorlopende monitoring voeren, accountants realtime kunnen spiegelen waar het relevant is, zekerheid zich verplaatst van de organisatie naar de gehele keten en de controleverklaring onderdeel wordt van een breder, dynamischer stelsel van bedrijfskundige zekerheid", zo stelt De Kok in het FD.
Gerelateerd
Nieuwe accountantswet gepubliceerd, in werking per 1 januari 2027
De Wijzigingswet accountancysector treedt per 1 januari 2027 in werking. De nieuwe accountantswet is op 29 oktober gepubliceerd in het Staatsblad.
Kwaliteitsindicatoren officieel vastgesteld
De 'ministeriële regeling kwaliteitsindicatoren accountancysector' is op 20 oktober jl. gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee zijn de kwaliteitsindicatoren,...
Onduidelijkheid en onzekerheid over de oordeelonthouding
Bij de afronding van het project rondom het rapporteren over fraude en continuïteit verdient de controleverklaring van oordeelonthouding opnieuw aandacht.
FRC helpt accountants om controleverklaring te vereenvoudigen
De Britse toezichthouder Financial Reporting Council (FRC) heeft nieuwe richtlijnen gepubliceerd om accountantskantoren te ondersteunen, die vervroegd willen overstappen...
Promovendus: accountant blijft ook bij duidelijker taakafbakening een 'geliefd doelwit'
De rol van de controlerend accountant is al bijna een eeuw onderwerp van discussie, zo concludeert jurist en advocaat Lars in 't Veld, die op 16 september promoveerde...