Pieter de Kok: 'controleverklaring loopt structureel achter risico's aan'
De jaarlijkse controleverklaring van de accountant past niet meer bij het tempo waarin organisaties functioneren. Dat betoogt Coney Minds-oprichter, columnist en registeraccountant Pieter de Kok in een artikel in het FD.
In een moderne digitale omgeving veranderen processen, regels, koppelingen en datasets voortdurend, aldus De Kok in het FD. "Toch geven we een verklaring af alsof alles een moment lang stilstond en alsof dat moment voldoende zegt over het jaar ervoor én het jaar erna."
Volgens De Kok gaat de controleverklaring er impliciet vanuit dat organisaties afwijkingen tijdig signaleren, vastleggen en corrigeren. "De praktijk is anders: veel monitoring vindt ad hoc plaats, wordt handmatig bijgehouden of verdwijnt uit het zicht. De controleverklaring loopt daardoor structureel achter de risico's aan."
Pas als bedrijven de eigen data, processen en afwijkingen realtime kunnen volgen, ontstaat een fundament waarop betrouwbaarheid betekenis krijgt, stelt hij. "Zonder dat fundament blijft de controleverklaring een momentopname waarvan de houdbaarheid steeds korter wordt."
Ketens
De Kok benadrukt dat risico's voor bedrijven tegenwoordig vaak ontstaan in leveranciersketens, door platformkoppelingen, logistieke netwerken of datastromen tussen partners. "Een modern zekerheidsmodel moet dus hele ketens volgen, niet binnen de grenzen van organisaties blijven."
Het helpt niet dat de controleverklaring voor alle gebruikers tegelijk is bestemd, meent De Kok. Dat is anno nu "totaal niet meer logisch". In zijn optiek is de controleverklaring "simpelweg te klein geworden voor de wereld waarin zij moet functioneren". De controleverklaring hoeft niet te verdwijnen, maar is niet langer genoeg als "primair instrument" waarop de economie vertrouwt.
"In plaats van de controleverklaring hebben we een model nodig waarin bedrijven doorlopende monitoring voeren, accountants realtime kunnen spiegelen waar het relevant is, zekerheid zich verplaatst van de organisatie naar de gehele keten en de controleverklaring onderdeel wordt van een breder, dynamischer stelsel van bedrijfskundige zekerheid", zo stelt De Kok in het FD.
Gerelateerd
Adjunct-directeur VEB: 'Controleverklaring volgt na de zomer'
Er is geen inhoudelijke grond voor het uitblijven van een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening over 2025. Dat stelt adjunct-directeur Joost Schmets,...
Inwerkingtreding accountantswet pas vanaf 2027
De Wijzigingswet accountancysector treedt naar verwachting pas per 1 januari 2027 in werking. Dat betekent een vertraging bij de invoering van minstens een half...
Accountant weigert controleverklaring jaarrekening VEB af te geven
De controlerend accountant van de Vereniging van Effectenbezitters heeft geen controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening. De beleggersorganisatie is van plan...
BDO-ceo Irak blijkt betrokken bij Gazprom-audit
De controlerend accountant van Gazprom-dochter Gazprom Neft Badra BV is eveneens ceo van BDO Iraq. Het kantoor dat de audit van de Nederlandse Gazprom-dochter uitvoerde,...
AFM verwacht dat nieuwe accountantswet bijdraagt aan kwaliteit
Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) roept beleidsbepalers van accountantsorganisaties op om kennis te nemen van de nieuwe Wijzigingswet accountancysector....