Nieuws Vandaag

BBC: 'Deloitte hielp vermogen Abramovich te verhullen'

Deloitte Cyprus heeft in 2005 en 2006 meegewerkt aan het vervalsen van documenten, om vermogen van de Russische miljardair Roman Abramovich te verbergen. Dat meldt de Britse omroep BBC.

Uit onderzoek van BBC Panorama, in samenwerking met het Bureau of Investigative Journalism, blijkt dat Deloitte Cyprus meehielp bij het laten verdwijnen van 672 miljoen dollar uit een jaarrekening. Ook heeft het accountantskantoor volgens de onderzoekers vermoedelijk geadviseerd over een constructie waarmee miljoenen aan belasting konden worden ontdoken.

Abramovich ontkent alles. Volgens zijn advocaten heeft BBC Panorama geen bewijs geleverd dat hij wist van de vervalsingen of daarvoor opdracht of toestemming gaf. De Russische miljardair stelt dat hij blindelings vertrouwde op zijn financiële adviseurs.

Bezittingen

De onderzoekers bekeken duizenden gelekte documenten over Abramovich’s financiën en een netwerk van offshorebedrijven dat vanuit Cyprus werd beheerd. Daarbij werkte Deloitte nauw samen met dienstverlener MeritServus. Dat bedrijf was tot 2005 eigendom van Deloitte en beheerde vennootschappen waarin opbrengsten uit Abramovich’s Russische oliehandel waren ondergebracht.

Een van de vennootschappen betreft Amiscan Investments. In de conceptjaarrekening over 2003 stond 672 miljoen dollar aan luxe bezittingen, zoals woningen in Engeland en Frankrijk, privévliegtuigen, helikopters en jachten. In 2006 werd er in Cyprus een nieuwe wet ingevoerd die bedrijven verplicht hun jaarrekening openbaar te maken, waardoor ook de bezittingen van Abramovich zichtbaar zouden worden.

Antedatering

Medewerkers rond Abramovich en MeritServus stelden vervolgens documenten op waarin stond dat de bezittingen al in 2003 waren overgedragen aan Amiscan’s moederbedrijf op de Britse Maagdeneilanden, waar de bezittingen nog wel buiten de openbaarheid konden blijven.

Deloitte beoordeelde de geantedateerde stukken en keurde in 2006 de jaarrekening over 2003 toch goed, terwijl het kantoor volgens de onderzoekers op de hoogte was van de antedatering. In de nieuwe jaarrekening stond nog maar 75 duizend dollar aan bezittingen vermeld. Volgens de onderzoekers wist Deloitte ook dat de stukken bedoeld waren om de bezittingen van de miljardair verborgen te houden.

Belastingontduiking

Volgens het onderzoek was ook sprake van belastingontduiking bij Kravin Investments, een andere Cypriotische vennootschap die aan Abramovich wordt gelinkt. Dat bedrijf had in 2003 bijna twee miljard dollar op de bank staan en ontving daarover veel rente. Over die inkomsten was in Cyprus belasting verschuldigd.

Uit een e-mail van MeritServus uit augustus 2005 blijkt dat, na overleg met Deloitte, een plan werd opgesteld om de administratie en jaarrekeningen van Kravin over 2003 en 2004 aan te passen. Door documenten te antedateren, leek het alsof Kravin het geld slechts beheerde voor zijn moederbedrijf op de Britse Maagdeneilanden en de vennootschap zelf geen belasting over de rente verschuldigd was.

MeritServus vervalste daarnaast volgens het onderzoek ook documenten rond Electus Investments, waarin ruim tien miljard dollar aan ondernemingsvermogen van Abramovich zat. Met terugwerkende kracht werd dit vermogen toegeschreven aan een gelijknamige vennootschap op de Britse Maagdeneilanden. Op de jaarrekening van het Cypriotische bedrijf stond daardoor nog maar 145 duizend dollar aan bezittingen.

Te oud

Deloitte Cyprus zegt altijd volgens de geldende wetgeving te hebben gehandeld. Het kantoor wil tegenover de BBC niet op de specifieke beschuldigingen reageren en zegt ook geen toegang meer te hebben tot de documenten, omdat ze meer dan twintig jaar oud zijn. MeritServus werd gesloten kort nadat de belastende documenten werden gelekt.

Cypriotisch parlementslid Christos Christofides laat aan de BBC weten eventuele belastingontduiking te onderzoeken. "We moeten bekijken hoe we ons geld kunnen terugkrijgen en hoe degenen die schuldig zijn daarvoor de prijs moeten betalen volgens onze wetgeving."

Onderzoek

BBC Panorama, dat bij het artikel ook foto’s van de correspondentie tussen de adviseurs van Abramovich heeft geplaatst, onderzoekt al sinds 2023 gelekte documenten uit Cyprus, samen met het International Consortium of Investigative Journalists, een samenwerkingsverband van onderzoeksjournalisten met 68 mediapartners, waaronder ook het FD, NRC en Trouw.

• Artikel BBC Panorama
• International Consortium of Investigative Journalists