Nieuws Vandaag

'Hora Est!' voor een Amerikaanse accountant

Op 24 februari jl. promoveerde Sara Bibler aan de Vrije Universiteit Amsterdam, op haar onderzoek naar hoe technologie het oordeel van auditors beïnvloedt. Zij pleit voor 'mens en machine in balans'. Haar onderzoeken laten zien dat niet alleen technologie, maar vooral de interactie tussen mens en technologie bepalend is voor de kwaliteit van audits.

Irene Kramer

Sara Bibler verdedigt haar proefschrift in het Auditorium van de VU. De rector opent de academische plechtigheid met de woorden dat aan de VU, academici "wetenschap beoefenen vanuit verwondering en geïnspireerd door levensbeschouwelijke waarden". Bibler vertelt in haar lekenpraatje over de drie M's in de titel van haar proefschrift: over mindset, medium en mode (manier waarop) en hoe die het oordeel van auditors beïnvloeden in een tijd waarin AI en digitale tools snel en steeds meer terrein winnen.

 

Subtle choices matter!

"Een innovatieve mindset versterkt fraudedetectie door auditors", concludeert Bibler uit een eerste studie. Een volgend onderzoek laat zien dat ogenschijnlijk kleine keuzes, zoals het communicatiemedium waarmee een advies wordt verzonden, invloed hebben. "Advies dat via een smartphone wordt gedeeld, is gemiddeld minder kritisch en sceptisch dan advies dat via een laptop wordt opgesteld, vooral wanneer auditors sterk betrokken zijn bij de taak."

Haar meest recente studie toont aan dat "auditors minder geneigd zijn om advies te vertrouwen wanneer AI een leidende rol speelt in de voorbereiding van audits, in vergelijking met situaties waarin AI slechts een ondersteunende rol heeft. Vooral auditors met een minder innovatieve mindset blijken terughoudend." Subtle choices matter!, zo vat Bibler samen in haar moedertaal.

Best Paper Award

De vijf opponenten komen van universiteiten uit Maastricht, Tilburg, Amsterdam en Emory University in Atlanta, Georgia (VS). In een wetenschappelijke dialoog bevragen de professoren de promovendus, na haar gecomplimenteerd te hebben met het proefschrift. Het mooiste criterium voor een goed geschreven dissertatie komt misschien wel van de twee Amsterdamse hoogleraren Jan Bouwens (UvA) en Henri Dekker (VU): "Het proefschrift is zo goed geschreven dat het voor mij makkelijk is om vragen te bedenken."

In haar rol als promotor reikt VU-hoogleraar Anna Gold de bul uit aan de kersverse Doctor of Philosopy (PhD) en spreekt de laudatio uit, mede namens copromotor dr. Farah Arshad. "Academisch rijk en zeer relevant voor de praktijk”, roemt professor Gold Bibler's onderzoek. Zij brengt in herinnering de Best Paper Award tijdens het EARNet-symposium van november 2023, maar zegt ook: "Onderzoek dat verandert hoe we ons gedragen. Zelf denk ik nu ook steeds na, als ik advies geef: gebruik ik de telefoon of is de laptop beter?" De rector sluit de academische plechtigheid met "de wens dat onze wetenschappelijke zoektocht naar waarheid en wijsheid heilzaam moge zijn voor mens en wereld".

Amerikaanse accountant

Sara Bibler was een PhD-student in het VU-initiatief IT in accounting en de Foundation for Auditing Research ondersteunde haar onderzoeken met datacollectie en research grants. Zij is een certified public accountant (CPA) en werkte eerder voor PwC in de VS en Nederland. Sinds september 2025 is Bibler assistent professor of accounting aan de Universiteit van Amsterdam. Daar blijft zij onderzoek doen naar de wisselwerking tussen technologie en menselijk oordeel en de invloed op de kwaliteit van audits. "Want succesvolle innovatie draait niet alleen om nieuwe systemen, maar vooral om hoe mensen ermee werken", laat het onderzoek van - nu - dr. Sara Bibler, CPA zien.

Meer (Engelstalige) informatie en het volledige proefschrift van Sara Bibler met de titel Auditor Judgments and Decisions in the Digital Era: The Role of Mindset, Medium, and Mode is hier te vinden.