Nieuws 03 maart 2026

Pheijffer: korting op controlekosten wegens inzet AI kan nadelig uitpakken voor KPMG

Dat KPMG bij de eigen accountant Grant Thornton aandrong op korting op de controlefee vanwege de inzet van AI, kan voor het kantoor negatief uitpakken. KPMG-klanten zullen nu immers zelf ook korting eisen.

Mogelijk heeft KPMG niet goed nagedacht over het publicitaire effect van het verzoek, schrijft Marcel Pheijffer in zijn column in het FD. "Een beetje dom, to put it mildly. Wellicht had de accountantsorganisatie niet gerekend op dergelijke publiciteit, maar ook dat is dom."

Uit recente berichtgeving door de Britse zakenkrant Financial Times bleek dat KPMG van Grant Thornton een korting van bijna 15 procent had gekregen op de auditfee. Die was verlaagd van $416.000 naar $357.000.

Controlekwaliteit

Grote accountantsorganisaties kunnen inderdaad kosten besparen op de audit door de inzet van AI, maar dat vraagt grote investeringen die weer moeten worden terugverdiend, weet ook Pheijffer. Hij hoopt vooral dat de inzet van AI zal bijdragen aan het verbeteren van de controlekwaliteit, maar dat effect moet zich nog gaan bewijzen. "Gaat AI bijvoorbeeld daadwerkelijk bijdragen aan fraudedetectie of het eerder signaleren van dreigende discontinuïteit?"

Volgens de hoogleraar stelt KPMG ook dat de controlekwaliteit er beter van wordt, maar had het kantoor "zijn tijd en energie beter kunnen steken in het waarmaken van deze stelling dan in het onderhandelen over een korting op de te betalen controlefee". Gelet op de wereldwijde totaalomzet van veertig miljard dollar is de korting op de auditfee voor KPMG immers "klein bier", aldus Pheijffer.

Accountant laten zweten

"Het is een voorbeeld van penny wise, pound foolish dat dit jaar vermoedelijk niet meer wordt overtroffen", stelt hij. "Immers iedere cliënt van KPMG zal dit jaar hard gaan onderhandelen over de te betalen controlefee, al is het alleen maar om de rollen eens om te draaien en de accountant te laten zweten in plaats van andersom."

Pheijffer denkt dat klanten daarbij wel hoger inzetten dan de ruim 14 procent korting die KPMG van Grant Thornton kreeg.  "Zelf zou ik inzetten op minstens 25 procent - dat geeft wat speelruimte om na een robbertje vechten een concessie te doen."

Passender zou zijn als KPMG klanten op eigen initiatief al korting aanbiedt, meent hij. "Het is immers hypocriet om zelf wel een korting te vragen wegens het gebruik van AI en deze niet automatisch aan anderen te gunnen."

Private equity

Pheijffer verwijst ook naar de opkomst van private equity in de accountancymarkt. "Ook hier verkondigen betrokkenen de mare dat de controlekwaliteit omhoog zal gaan - onder meer via de door private equity mogelijk gemaakte investeringen in AI."

Dat betekent dat klanten ook in die markt kunnen onderhandelen over een lagere controlefee, denkt hij. "Kortom, KPMG is niet een beetje dom geweest maar oerdom door een schot in eigen doel te plaatsen. Of zoals de Engelsen het fraai zeggen: Winning the battle, but losing the war. Zelfs indien er andere redenen ten grondslag zouden liggen aan de door KPMG bedongen feeverlaging, heeft het deze slag publicitair verloren", aldus Pheijffer.

• FD: 'Korting door AI: niet 'een beetje dom', maar oerdom'