Nieuws 15 april 2026

Europese Rekenkamer ziet onduidelijkheden in EU-fonds voor CO2-uitstotende bedrijven

De Europese Rekenkamer (ERK) ziet onduidelijkheden in een fonds dat de Europese Commissie wil voor bedrijven die veel CO2 uitstoten. Het fonds is bedoeld voor bedrijven die meststoffen, aluminium, ijzer en staal produceren. Brussel ziet deze bedrijven als essentieel en is bang dat productie te duur wordt door eerder afgesproken klimaatregels.

Het zogeheten decarbonisatiefonds werd in december voorgesteld door de Europese Commissie. Daarmee wil het voorkomen dat de bedrijven naar buiten de EU trekken.

Het geld voor het fonds moet worden gehaald uit de opbrengsten van het zogeheten Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). CBAM verplicht bedrijven van buiten de EU om te betalen voor hun CO2-uitstoot aan de EU-landen waarnaar ze importeren. Lidstaten dragen op hun beurt in 2026 en 2027 25 procent van dat ontvangen geld af aan Brussel voor het fonds, staat in het voorstel.

De ERK stelt echter dat het onduidelijk is waar die 25 procent afdracht op is gebaseerd. De Commissie schat de totale inkomsten van het fonds in op 632 miljoen euro, terwijl de geschatte betalingen aan bedrijven staan op 265 miljoen. "Dit verschil roept de vraag op of de bijdrage van lidstaten van 25 procent wel nodig is", aldus de ERK.

Nog niet te voorspellen

Tegelijkertijd onderschrijft de ERK dat de exacte inkomsten en uitgaven van het fonds nog niet te voorspellen zijn. Dit omdat CBAM pas sinds januari dit jaar volledig van kracht is.

Ook is niet duidelijk of het fonds bedrijven zal stimuleren minder CO2 uit te stoten. Bedrijven die aanspraak maken op het fonds hoeven niet te voldoen aan extra voorwaarden voor duurzaamheid of vergroening, aldus de rekenkamer.

De ERK doet een concrete aanbeveling bij het inzamelen en uitbetalen van het geld. Lidstaten zouden het geld in twee lichtingen moeten betalen, in 2028 en 2029. De eerste uitbetalingen krijgen ze in 2029. "Daardoor zal de Commissie weinig doen met de naar schatting 308 miljoen euro die in 2028 binnenkomt." De rekenkamer stelt daarom voor dat de landen het bedrag in één keer overmaken in 2029.

Het Europees Parlement en de lidstaten moeten nog stemmen over het voorstel.

Bron: ANP