Nieuws Vandaag

Rijkste 0,1 procent heeft meer vermogen in belastingparadijzen dan armste helft van de wereld samen

Het vermogen dat de rijkste 0,1 procent van de wereld wegsluist naar belastingparadijzen is inmiddels groter dan het totale bezit van de armste helft van de wereldbevolking (4,1 miljard mensen).

Volgens onderzoek van Oxfam Novib werd in 2024 in totaal 3,55 biljoen dollar aan onbelast vermogen in belastingparadijzen gestald. Dat is bijna drie keer het bruto binnenlands product (BBP) van Nederland.

De rijkste 0,1 procent bezit ongeveer 80 procent van al het onbelaste offshore vermogen ($2,84 biljoen), aldus Oxfam. Binnen die kleine groep nemen de zogenoemde superrijken (0,01 procent) ongeveer de helft voor hun rekening ($1,77 biljoen).

Verbergen van vermogen

De Panama Papers legden in 2016 bloot hoe politici en superrijken wereldwijd allerlei offshore constructies gebruikten om belasting te ontwijken. Oxfam stelt op basis van het onderzoek dat superrijken een decennium later "nog altijd volop kunnen gebruikmaken van deze constructies om geen belastingen te betalen en hun vermogens buiten zicht te houden".

"Miljardairs weten nog steeds moeiteloos de wegen te vinden om hun vermogen te verbergen, terwijl overheden wereldwijd worstelen met groeiende ongelijkheid en gebrek aan belastinginkomsten voor essentiele publieke voorzieningen zoals zorg en onderwijs", stelt Bram Joanknecht, expert economische gelijkheid bij Oxfam Novib.

Hij vindt het daarom "onbegrijpelijk" dat het nieuwe regeerakkoord niets zegt over de aanpak van internationale belastingontwijking of het versterken van de samenwerking hierbij. “Nederland speelt hierin bovendien al jaren een cruciale rol: via ons grondgebied lopen andere landen jaarlijks tientallen miljarden mis. Toch kiest het kabinet ervoor om hier geen enkele verantwoordelijkheid te nemen.”

Ongelijk verdeeld

Hoewel de afgelopen tien jaar wel vooruitgang is geboekt in het terugdringen van onbelast vermogen dat in het buitenland wordt aangehouden, blijft het niveau hardnekkig hoog, meent Oxfam. Het gaat om ongeveer 3,2 procent van het mondiale BBP.

Veel landen zijn nog steeds uitgesloten van het Automatic Exchange of Information‑systeem (AEOI), een internationaal systeem waarmee landen automatisch financiële rekeninginformatie uitwisselen om belastingontwijking tegen te gaan. Het systeem wordt gezien als belangrijke factor achter de recente daling van onbelaste offshore vermogens.

Oxfam Novib roept overheden op om de internationale samenwerking te versterken en te zorgen voor meer financiële transparantie. Ook pleit de organisatie voor invoering van belasting op extreem vermogen, gericht op de rijkste 1 procent, om zo de ongelijkheid te verminderen.