Nieuws 22 mei 2026

AI-rendement Nederlandse bedrijven loopt achter op buitenland

Nederlandse bedrijven investeren flink in AI, maar halen daar nog minder vaak concrete bedrijfswaarde uit dan buitenlandse ondernemingen. Volgens KPMG stokt de opschaling van AI vooral door moeizame interne besluitvorming en een tekort aan vaardigheden.

Aan ambities met AI ontbreekt het niet bij Nederlandse bedrijven, maar veel organisaties worstelen bij het toepassen van AI in de organisatie. Dat blijkt uit de eerste Global AI Pulse van KPMG. Voor het onderzoek, dat KPMG voortaan elk kwartaal uitvoert, ondervroeg het kantoor ruim 2.100 bestuurders en topmanagers in twintig landen.

Volgens KPMG stranden veel projecten in Nederland in de pilotfase. "De ambitie is er duidelijk, maar veel organisaties vinden het lastig om AI structureel onderdeel te maken van de dagelijkse praktijk", zegt Alexandra van der Tuin, verantwoordelijke voor AI bij KPMG Nederland. "Juist die stap bepaalt of investeringen ook echt iets opleveren."

Van de Nederlandse organisaties zegt 58 procent wel al duidelijke bedrijfswaarde uit AI-toepassingen te halen, terwijl dat aandeel wereldwijd op 64 procent ligt. Volgens KPMG is het verschil niet te verklaren door terughoudendheid in investeringen, omdat 76 procent van de Nederlandse bedrijven AI als topprioriteit voor investeringen ziet. Wereldwijd is dat 74 procent. Ook zegt 62 procent toch te blijven investeren in AI, zelfs als de opbrengsten nog niet goed meetbaar zijn.

Regelgeving

Opvallend is dat regelgeving en compliance in Nederland minder vaak als grootste belemmering worden genoemd dan internationaal. Van de Nederlandse organisaties ziet 27 procent dat als belangrijkste obstakel, tegenover 35 procent wereldwijd.

Tegelijkertijd zijn Nederlandse bedrijven relatief ver met governance en risicobeheersing. Van der Tuin vindt die zorgvuldigheid begrijpelijk en terecht, maar hij denkt ook dat daar mogelijk een van de oorzaken ligt van het achterblijven van het rendement. “Hoge interne eisen en langdurige besluitvorming kunnen ervoor zorgen dat opschaling langer op zich laat wachten.”

Besluitvorming

Volgens KPMG zijn de grootste verschillen met de rest van de wereld zichtbaar rondom besluitvorming en technische vaardigheden. "Wereldwijd zegt 41 procent van de organisaties dat AI helpt om sneller en beter beslissingen te nemen. In Nederland is dat 26 procent." Nederlandse organisaties zouden ook net wat vaker tegen praktische beperkingen aanlopen, zoals een gebrek aan technische vaardigheden binnen de organisatie.

Uit het onderzoek blijkt ook dat het Nederlandse beeld op grote lijnen aansluit bij het Europese beeld. Volgens KPMG gaat grootschalige AI-toepassing in Europa minder snel dan in Azië en de VS. Van der Tuin denkt dat het nu tijd is om duidelijke keuzes te maken. "Organisaties die investeren in data, vaardigheden en heldere afspraken over het gebruik van AI, bouwen een voorsprong op. Voor anderen wordt het steeds lastiger om dat tempo bij te houden.”

• Onderzoek KPMG: Global AI Pulse Q1 2026