Nieuws 01 juli 2026

Net als advocaten vrezen ook accountants voor hogere kosten bij inzet AI

De snelle opmars van AI in de advocatuur brengt voor advocatenkantoren flink oplopende kosten met zich mee. Waar veel kantoren tot nu toe een vast bedrag per gebruiker betaalden, stappen aanbieders van juridische AI-platforms steeds vaker over op een gebruiksafhankelijk prijsmodel. Daardoor kunnen de uitgaven aan AI aanzienlijk stijgen. Ook in de accountancy wordt gevreesd voor stijgende AI-kosten.

Het FD berichtte recent over de beslissing van AI-platform Legora om klanten voor zijn meest geavanceerde product voortaan af te rekenen op basis van daadwerkelijk gebruik. Volgens deskundigen zal die ontwikkeling niet beperkt blijven tot één aanbieder. Vrijwel alle grotere advocatenkantoren hebben inmiddels AI-tools ingevoerd, veelal op basis van een vast abonnement per gebruiker.

"Ik krijg verschillende kantoren in paniek aan de telefoon die vragen hoe ze dit nog moeten bekostigen", stelt Elgar Weijtmans, eerder IT-advocaat en nu hoofd technologie bij HVG Law, tegenover de krant. Volgens legaltechexpert Douwe Groenevelt (Datacation) moeten advocatenkantoren die van de beste modellen gebruik willen maken, "er rekening mee moeten houden dat de AI-kosten twee tot drie keer hoger kunnen uitvallen".

Tokens

Juridische softwareleveranciers bouwen hun producten op modellen van partijen als OpenAI en Anthropic en betalen daarvoor op basis van het aantal verwerkte tokens. Hoewel de prijs per token is gedaald, is het verbruik veel sneller gestegen door de inzet van steeds krachtiger AI-agents.

Vooral bij arbeidsintensieve toepassingen kunnen de kosten snel oplopen. Bij due diligence-onderzoeken moeten AI-systemen soms honderdduizenden documenten analyseren. "Hoe meer documenten worden ingevoerd, hoe meer tokens de AI moet verwerken en hoe hoger de kosten uitvallen", stelt legaltechexpert Jeroen Zweers in het FD.

Volgens de geraadpleegde experts hebben veel kantoren onvoldoende rekening gehouden met deze ontwikkeling. "De kantoren die AI zagen als een eenvoudig hulpmiddel om meer geld te verdienen, hebben zich vergist", meent Groenevelt. "Het vergt veel meer investeringen om echt waarde uit AI te halen." De advocatuur zoekt inmiddels naar manieren om het gebruik beter te beheersen.

Ruw wakker geschud

Op LinkedIn leidt de berichtgeving over de inzet van AI bij advocaten ook tot discussie onder accountants. "Met de beursgang van OpenAI en Antropic voor de deur worden bedrijven ineens ruw wakker geschud door het echte prijsmodel van AI", stelt aaff-bestuursvoorzitter Fou-Khan Tsang. "Dit speelt niet alleen in de advocatuur, maar veel breder. Bedrijven implementeren AI nog als een tool in het digitale tijdperk en dat zal anders moeten."

Anderen reageren door te stellen dat een dergelijke ontwikkeling wel te verwachten was. "Er is natuurlijk al een denkfout gemaakt toen men aan de slag ging met AI", meent Jan Wietsma (MKB-Kredietcoach). "AI werd nog als kostenpost gezien met instandhouding van het verdienmodel uurtje/factuurtje. Terwijl de inzet van AI je dwingt aan de slag te gaan met het vormgeven/aanpassen van je business- en verdienmodel."

Rendement

Coney Minds-oprichter Pieter de Kok ging recent in een blog al nader in op het rendement van AI. "Wie naar alle enthousiasme luistert, zou bijna vergeten dat achter iedere technologische revolutie uiteindelijk een economische realiteit schuilgaat", schrijft hij. "Juist die economische realiteit krijgt momenteel opvallend weinig aandacht."

Volgens De Kok is de vraag niet meer of AI indrukwekkend is. "Daarover bestaat nauwelijks nog discussie", meent hij. "De echte vraag is of de huidige prijsstelling uiteindelijk een realistisch beeld geeft van de werkelijke kosten van grootschalige AI-toepassingen. Wanneer de vraag naar rekenkracht blijft groeien, energie schaarser wordt, investeerders rendement gaan eisen en aanbieders hun miljardeninvesteringen moeten terugverdienen, ontstaat onvermijdelijk een andere economische werkelijkheid dan die van vandaag."

De Kok spreekt naar aanleiding van het nieuws in het FD op LinkedIn van een "flinke kater, ook in de accountancy". Large Language Models (LLMs, vaak aangeduid als AI) worden straks onbetaalbaar, denkt hij. "Geloof mij, het wordt alleen maar duurder."