Nieuws Vandaag

Ontwikkeling rechtmatigheid bij waterschappen is nog niet klaar

De eerste ervaringen met de rechtmatigheidsverantwoording van Nederlandse waterschappen laten zien dat de basis staat. Tegelijk is er nog ruimte om rechtmatigheid sterker te verbinden aan risicomanagement, interne beheersing en de planning- en controlcyclus.

Dat is een van de conclusies uit een Benchmark Rechtmatigheidsverantwoording Waterschappen 2025 van Exilo, een adviesbureau gespecialiseerd in bedrijfsvoering en control bij lokale overheden.

Voor de benchmark onderzocht Exilo eerder de openbare jaarstukken van alle 21 waterschappen en sprak met drie concerncontrol afdelingen over hun ervaringen met de invoering. In totaal rapporteren de waterschappen € 145,2 miljoen aan onrechtmatigheden. 55 procent daarvan valt onder het begrotingscriterium en 45 procent onder het voorwaardencriterium.

Binnen het voorwaardencriterium bestaat 99 procent van de bevindingen uit onrechtmatige EU-aanbestedingen. Bij twintig van de 21 waterschappen zijn aanbestedingsonrechtmatigheden gerapporteerd. Dat maakt aanbestedingen een duidelijk thema voor de verdere ontwikkeling van de rechtmatigheidsbeheersing binnen de sector, aldus het bureau.

Impuls

De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft bij veel waterschappen een impuls gegeven aan de interne beheersing. Er is meer aandacht gekomen voor risico's, processen, beheersmaatregelen en interne controles, stelt het bureau. Waar bij de invoering bij gemeenten nog veel verschillen zichtbaar waren in de interpretatie van de regelgeving, ziet het bureau bij de waterschappen nu een meer eenduidig beeld.

Vijftien waterschappen verhoogden gedurende 2025 hun begrote lasten via een begrotingswijziging. In totaal werd € 50 miljoen aan extra lasten begroot. Tegelijkertijd hadden achttien waterschappen uiteindelijk lagere lasten in de jaarrekening dan in de bijgestelde begroting.