Margreeth Kloppenburg kreeg een krul van de minister voor de opzet van een innovatief kennisplatform voor het accountantsonderwijs.

Discussie Column 29 april 2020

Met een krul van de minister

Deze maand kreeg ik te horen dat de minister van Onderwijs de Comeniusbeurs Seniorfellows 2020 (100.000 euro) aan het project Rekenen op Goed Werk, een content-platform en digitale leeromgeving voor het accountancyonderwijs heeft toegekend.

De toekenning volgt het positieve advies van een brede commissie die de voorstellen - in drie rondes - heeft beoordeeld. Het betekent dat het Accountantsfonds gaat bijdragen aan dit project. En het betekent dat we aan de vooravond staan van een grote opdracht voor het accountancyonderwijs die we - en daarmee hoop ik ook u aan te spreken - alleen met vereende krachten klaren. 

Een paar stappen terug. Eind 2017 verscheen onder redactie van Thijs Jansen en mijzelf de bundel Artikel 5, de beroepseer van de accountant. Jules Muis beschreef het boek als een mozaïek (door de variëteit aan essays en interviews) met een duidelijk verbindende accolade: de eervolle, maatschappelijk relevante taak van de accountant. De bundel is de afgelopen jaren door de NBA als cadeau uitgereikt aan accountants die werden bijgeschreven in het register. Veel van de bijdragen in het boek raken de rol van het accountancyonderwijs in het ontwikkelen van dat maatschappelijk verantwoordelijkheidsgevoel. Niet verwonderlijk, want iedere professie start in de collegebanken.  

Hart voor het vak hebben, veronderstelt mijns inziens dat je betrokken blijft bij het onderwijs dat jouw toetreding tot een professie heeft mogelijk gemaakt. Dat een groot aantal actieve accountants onderwijs verzorgt, is daar een mooi voorbeeld van. En ook dat het passend is wanneer beroepsverenigingen studenten in het hbo- en wo-onderwijs wholeheartedly omarmen en vanaf het begin onderdeel uit laten maken van de beroepsgroep als aspirant-lid.

Eind 2018 organiseerden we vanuit de Hogeschool Utrecht het symposium Rekenen op Goed Werk over het belang van goed accountancyonderwijs. Het symposium, met zo'n zeventig mensen uit het accountancyonderwijs en aanpalende gebieden, was opgeteld een pleidooi voor meer diepgaande gesprekken over de vraag wat eigenlijk goed onderwijs is. En een pleidooi voor meer aandacht voor overdracht van beroepshouding en -normen (prof. Bakker, UU), beroepsgeschiedenis (met mooie voorzet tot een canon door prof. Camfferman, VU), beroepsfilosofie en -ethiek (Martin Martinoff van ICAEW) en beroepseer.  

Ons uiteindelijke projectvoorstel, dat nu een krul heeft van het ministerie van Onderwijs, is een voortvloeisel van al deze stappen en een initiatief voor het hele accountancyonderwijs (welja). Het levert, als alles lukt, een goedbezocht, innovatief kennisplatform op, met veel architectuurkenmerken van Wikipedia. Studenten accountancy raadplegen 'Auditpedia' voor betrouwbare informatie en zorgen uiteindelijk ook zelf, onder leiding van docenten, voor nieuwe inhoud. Zo leren ze van meet af aan dat je zelf kunt bijdragen en vormgeven, te midden van alle vereisten, aan het vak dat je uitoefent en ook in alle openbaarheid iets publiceren wat kritisch beoordeeld kan worden.

Auditpedia is ingericht op landelijk niveau en overstijgt de onderwijsinstellingen die accountancyonderwijs aanbieden. Het vormt in het beste geval een belangrijk en duurzaam onderdeel van het accountancyonderwijs in Nederland. Het is niemands eigendom.

Het sluit in haar opzet aan bij de specifieke en generieke eindtermen en de stream Maatschappelijke verantwoordelijkheid, zoals vereist volgens de CEA. Het platform biedt toegankelijke achtergrondinformatie over de beroepsgeschiedenis (bijvoorbeeld die van het toezicht, specifieke kantoren of de Algemene Rekenkamer), beroepsethiek (of het gebrek daaraan) en urgente thema's zoals fraude, reikwijdte van de accountantscontrole, ondermijning door witwaspraktijken, verantwoording van besteding publieke gelden en belastingontwijking.

De informatie wordt op vernieuwende wijze gepresenteerd en bestaat onder andere uit digitale en gedigitaliseerde boeken en artikelen vanaf begin vorige eeuw, educatieve filmpjes, colleges, podcasts, essays, columns en nieuwsanalyses.  Aan de hand van filters zoeken (en vinden) studenten sets met lemma's (relevante informatie over onderwerpen). Binnen de lemma’s worden suggesties opgenomen voor andere interessante lemma’s. Zo ontsluiten we collectief historische en inspirerende bronnen, waarmee wellicht aankomende beroepsbeoefenaren relevante maatschappelijke vraagstukken op een innovatieve en creatieve manier kunnen proberen op te lossen.

In de eerste fase zijn we vooral bezig met het ontwerp, om vervolgens onder leiding van een redactie en 'klankbordgroepen' te zorgen voor een kwalitatief goede eerste basisvulling van dit platform. Daarna hopen we dat u er mee aan de haal gaat, in de goede zin van het woord, en bijdraagt met wat u tot uw aandachtsgebied rekent. Tot slot willen we in samenwerking met docenten een en ander integreren in de onderwijspraktijk.  

Daarmee hebben we voorlopig een accolade, een projectplan, een goed startbedrag, een krul van de minister en een groot aantal partijen en enthousiastelingen die al toegezegd hebben te willen helpen dit mozaïek te leggen.

Wij hopen van harte dat u ook mee gaat doen.