Magazine Vandaag

Strakkere touwtjes

De Accountantskamer lijdt soms onder het onmatige en verwarrende optreden van procederende partijen. Daarom scherpt de kamer de spelregels aan en veroorlooft zich bij tijd en wijle een verzuchting in de uitspraak.

Dit artikel is verschenen in Accountant nr. 2, 2026

Bekijk alle artikelen uit dit nummer

» Download dit artikel in pdf
» Download het hele nummer (pdf)

Lex van Almelo

Accountantskamer
25/700 Wtra AK
Tijdelijke doorhaling voor drie maanden
ECLI:NL:TACAKN:2026:18

Accountantskamer
25/710 en 25/1817 Wtra AK
Maatregel: geen
Vindplaats: ECLI:NL:TACAKN:2026:17

Accountantskamer
26/719 en 26/720 Wtra AK
Maatregel: geen
ECLI:NL:TACAKN:2026:21

Accountantskamer
25/588 Wtra AK
Maatregel: berisping
ECLI:NL:TACAKN:2026:22

Een zitting bij de Accountantskamer kost een klager 14 euro meer dan een bezoek aan De Efteling. De tuchtrechter zegt niet snel dat iemand misbruik maakt van het tuchtrecht. Zo ziet een registeraccountant die als gerechtelijk deskundige een eindafrekening moest opstellen de klacht tegen hem als misbruik, omdat de klager de civielrechtelijke procedure verliest waarin de accountant een rapport uitbracht. Naar aanleiding van het conceptrapport kwam de klager al met een memo en 122 bladzijden aan bijlagen, plus een usb-stick met ruim 26 gigabyte aan data en 228 opmerkingen. De accountant heeft alle opmerkingen verwerkt in zijn eindrapport. Toch volgt er een tuchtklacht. De Accountantskamer vindt het geen misbruik, omdat de klager zijn pijlen richt op de accountant en niet op de rechtbank.

Zelf filteren

In deze zaak heeft de tuchtrechter wel problemen met het aanvullend klaagschrift en de bijlagen van 240 pagina's in een klein lettertype, zonder paginanummering, omdat "niet duidelijk was welke nieuwe klachtonderdelen naar voren werden gebracht en op welke gronden deze rusten". Een usb-stick met geluidopnames viel evenmin in goede aarde. Het klaagschrift werd "ter verbetering teruggestuurd". Bij de nieuwe versie horen nog altijd een usb-stick met geluidsopnamen en elf ordners met meer dan 1.100 producties. Zelfs de klager vindt dat veel en lang.

De zuchtende accountant moet zich volgens de Accountantskamer beperken tot de stukken waarbij de klager voldoende duidelijk maakt welke passage samenhangt met welk verwijt. Anders laat de tuchtrechter zo'n 'productie' immers toch buiten beschouwing. (25/710 en 25/1817 Wtra AK) Dat doet de Accountantskamer in een zaak (25/588 Wtra AK), waarin de klager in totaal 96 producties overlegde, die bijna duizend bladzijden beslaan.

Per 15 maart 2026 heeft de Accountantskamer de regels voor klaag- en verweerschriften aangescherpt. Het nieuwe Procesreglement oogt nogal schools, maar de voorzitter kent haar pappenheimers. Volgens artikel 8 mag de klager geen kruit droog houden en moet deze met het klaagschrift alle stukken meesturen die de klacht onderbouwen. Het klaagschrift en de bijlagen moeten op een begrijpelijke, geordende, genummerde en toegankelijke manier worden ingediend. De omvang van het klaag- of verweerschrift is tot aan de regelafstand genormeerd, maar over de lengte van de bijlagen en het aantal processtukken geen woord.

'Brug te ver'

Het lastigste lijkt de tuchtrechter het te hebben met procespartijen die een 'zoek het maar uit'-houding aannemen. Zo maakt de vader van een middelbare school-leerling niet duidelijk wat hij de twee aangeklaagde accountants nu persoonlijk verwijt. Nadat hij met de school heeft overlegd over de leerproblemen van zijn dochter, zegt de vader dat de notulen van het gesprek zijn vervalst, opdat de school lijkt te voldoen aan haar zorgplicht. De voorzitter van de Accountantskamer, die de zaak alleen afdoet, vindt het "een brug te ver" om accountants, die mogelijk zitting hebben in de raad van toezicht van de school een tuchtrechtelijk verwijt te maken, zonder dat hun persoonlijk aandeel in de kwestie wordt verhelderd. (26/719 en 26/720 Wtra AK)

Gaslighting

Accountants die zich verweren, vliegen minder vaak uit de bocht. Zij laten zich vrijwel altijd bijstaan door een tuchtrechtadvocaat. Toch wordt de tuchtrechter soms zwaar op de proef gesteld door de verdediging. Een sterk staaltje hiervan zag ik op de zitting waar de klacht tegen de groepsaccountant van Airbus werd behandeld. Tegen mijn gewoonte in was ik bij de behandeling aanwezig. Daardoor heb ik met de anderen in de zittingszaal de complete
verwarring gevoeld, die het verweer veroorzaakte.

Ik overdrijf niet als ik dit gaslighting noem. Dat is een vorm van manipulatie waarbij iemand gebeurtenissen ontkent, anderen de schuld geeft, gesprekken verdraait of je laat denken dat je fout zit, terwijl dat niet zo is. Psyned.nl: "Dit gebeurt vaak zo subtiel dat je het niet meteen merkt, wat ervoor zorgt dat je aan jezelf gaat twijfelen. Als je jezelf steeds afvraagt of je gek wordt, is dat een slecht teken." Hoe kun je gaslighting herkennen? "Ze zeggen het ene, maar doen het andere."

Dat is precies wat enkele leden van de Accountantskamer tot wanhoop leek te drijven: de accountant en zijn advocaat zeggen op de zitting dat hij B heeft gedaan, terwijl in het controledossier A staat. In de uitspraak wijdt de kamer een overweging aan deze tactiek: "Van betrokkene mocht in het kader van deze tuchtprocedure worden verwacht dat hij stap voor stap, aan de hand van zijn dossier, uitlegt hoe de risico-identificatie en -inschatting is uitgevoerd, hoe de verrichte werkzaamheden hebben geleid tot het verkrijgen van voldoende en geschikte controle-informatie en welke professionele oordeelsvorming daarbij is toegepast. De Accountantskamer heeft moeten constateren dat betrokkene dat niet alleen heeft nagelaten, maar dat hij ook een verweer heeft gevoerd dat op belangrijke punten geen grondslag vindt in, dan wel in tegenspraak is met zijn controledossier. Daarmee heeft hij de beoordeling van de klacht door de Accountantskamer onnodig bemoeilijkt. Dit heeft de Accountantskamer in het nadeel van betrokkene meegewogen." (25/700 Wtra AK)

Professionele oordeelsvorming

Het is voor een gewenste uitkomst, kortom, niet aan te raden om een warboel aan data over de schutting van het justitiepaleis in Zwolle te gooien. De Accountantskamer hoopt dat op te lossen met gedetailleerde regels voor de grenzen aan klaag- en verweerschriften. Verder moet de klager of de accountant maar beoordelen hoe groot het risico is dat de Accountantskamer de aangeleverde producties terzijde legt, omdat zij zelf niet gaat grasduinen in de berg informatie. Bij niet-accountants heet zo'n beoordeling 'gezond verstand gebruiken', bij accountants 'professionele oordeelsvorming'.

Juridisch journalist Lex van Almelo verzorgt op Accountant.nl regelmatig tuchtrechtsamenvattingen van de Accountantskamer, inclusief annotaties. In dit magazine trekt hij lessen uit opmerkelijke tuchtzaken.