Nieuws 13 november 2013

Kabinet wil toezicht in semipublieke sectoren verbeteren

Er komen duidelijke regels over de positie en taken van interne toezichthouders van stichtingen en verenigingen.

Dit laat minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) in een brief aan de Tweede Kamer weten. Begin december volgt een wetsvoorstel. Doel is bestuur en toezicht in de semipublieke sectoren structureel te versterken.

Commissarissen en leden van raden van toezicht in semipublieke sectoren moeten beter weten wat er van hen verwacht wordt en dus ook waarop zij worden afgerekend. Dit maakt het eenvoudiger toezichthouders die slecht presteren aansprakelijk te stellen of zelfs te ontslaan.

Private instellingen - scholen, ziekenhuizen en woningcorporaties - verrichten publieke taken vaak in de vorm van stichtingen. Hierdoor zijn er geen kiezers, leden of aandeelhouders die het bestuur in de gaten kunnen houden. Het is belangrijk dat professionele toezichthouders het bestuur tot de orde kunnen roepen als de publieke dienstverlening gevaar loopt.

Niet voor alle interne toezichthouders is hun taak duidelijk: sommigen stellen zich onvoldoende op als tegenwicht voor het bestuur. Ook ontbreekt het soms aan professionaliteit of deskundigheid. Opstelten wil dat toezichthouders nauwlettend de vinger aan de pols houden, vanuit de wetenschap dat zij een serieuze taak hebben.

Zij moeten voldoende op de hoogte zijn, zodat ze goede besluiten kunnen nemen. Dat betekent onder meer: niet alleen afgaan op de informatie die door het bestuur wordt verstrekt. Ook blijkt dat toezichthouders niet goed weten over welke bevoegdheden en mogelijkheden ze beschikken, bijvoorbeeld zelf informatie inwinnen.

De minister introduceert bovendien een wettelijke regeling voor een toezichthoudend orgaan voor stichtingen en verenigingen. Voordeel hiervan is dat er een algemene taakomschrijving komt voor alle toezichthouders, al dan niet werkzaam in de semipublieke sector. Verder wordt geregeld dat bestuurders en toezichthouders niet mogen deelnemen aan besluitvorming als zij een tegenstrijdig belang hebben. Dit moet voorkomen dat persoonlijk belang uitstijgt boven het belang van de rechtspersoon.