Nieuws 11 september 2013

Commissie Halsema: 'Steviger rol accountant in semipublieke sector'

Accountants moeten bij semipublieke instellingen een oordeel geven over toekomstverwachtingen en risico's, ook op het gebied van behoorlijk bestuur. En de instellingen zouden op zijn minst eens per vijf jaar een nieuwe accountant moeten zoeken.

Dat adviseert de commissie Halsema in haar adviesrapport 'Een lastig gesprek' over een gedragscode voor behoorlijk bestuur in de semipublieke sector. De commissie onder leiding van ex-GroenLinks-Kamerlid Femke Halsema is in mei van dit jaar op verzoek van minister Henk Kamp van Economische Zaken ingesteld om de mogelijkheden te onderzoeken voor kwaliteitsverbetering van bestuur in semipublieke sectoren. Naast Halsema zaten ook Doekle Terpstra, Maxim Februari en Marco van Kalleveen in de commissie.

Directe aanleiding waren de gebeurtenissen bij diverse woningbouwcorporaties, scholen en zorginstellingen.

Onder de thema's die commissie in elk geval in de gedragscodes bij semipublieke instellingen zou willen zien opgenomen hebben er drie specifiek betrekking op de rol van de accountant:

• Accountants kijken verder dan de rapportage over het afgelopen jaar en geven een openbaar oordeel over toekomstverwachtingen en risico's, ook op het gebied van behoorlijk bestuur.
• De instellingen zoeken met enige regelmaat - op zijn minst één maal per vijf jaar - een nieuwe accountant aan.
• In het jaarverslag wordt verslag gedaan van de wijze waarop de code is nageleefd.

"Vaak blijkt de accountant alleen de getrouwheid van de gerealiseerde cijfers te controleren en niet of zeer beperkt te kijken naar de risico's, aangegane verplichtingen en verwachtingen", constateert de commissie in haar rapport. "Controle wordt ook nog eens gehinderd doordat dikwijls een goede meerjarenbegroting ontbreekt. Ondanks de grote hoeveelheid mensen die zich er in principe mee bemoeit, lijkt de financiële controle hier weg te sijpelen in onduidelijkheid - opnieuw - over de publieke taak en over de verdeling van verantwoordelijkheden."

Het moet voor bestuurders in semipublieke sectoren vanzelfsprekend worden om kritische vragen te beantwoorden, zei minister Henk Kamp van Economische Zaken (EZ) vandaag bij de presentatie van het rapport. Ook moet meer verantwoording worden afgelegd over de manier waarop men invulling geeft aan de maatschappelijke opdracht.

"Er gaat heel veel goed in de Nederlandse semipublieke sector, waar bijna twee miljoen mensen werken. Maar het kan beter. Wanneer voldoende tegenkracht ontbreekt is er een risico op incidenten en ontsporingen", aldus Kamp. "Iedere semipublieke organisatie zou daarom een gedragscode moeten hebben. De bevindingen van de commissie zijn een goed startpunt daarvoor."