Nieuws 05 maart 2014

'Europese strijd tegen witwassen moet om'

De Europese bestrijding van witwassen moet gebaseerd worden op best practices. Nu vormen de zwarte lijsten nog de hoeksteen voor het beleid en dat is niet effectief genoeg.

Dat staat in het vandaag verschenen boek over de effectiviteit van beleid tegen witwassen van geld uit criminele netwerken waarover het FD vandaag schrijft. Het boek is gefinancierd door de Europese Unie en geschreven door wetenschappers onder leiding van de Utrechtse hoogleraar Brigitte Unger, een expert in witwassen en de bestrijding daarvan. 

Zij nemen afstand van de huidige manier van witwasbestrijding. Die is nu vooral gebaseerd op het aanleggen van zwarte lijsten met personen en organisaties die verdacht worden van betrokkenheid bij witwassen.

Deze methode is niet effectief genoeg, menen de auteurs. Zij wijzen op Denemarken, dat een ander beleid voert tegen witwassen in Europa. Dit beleid is gebaseerd op best practices. Wat betreft het aantal en de zwaarte van veroordelingen voor witwassen, is Denemarken de koploper van de EU-lidstaten.

Toch, melden zij, krijgt Denemarken een veeg uit de pan van de FATF, de internationale taskforce tegen witwassen. Het Scandinavische land zou zich onvoldoende inspannen voor het invoeren van richtlijnen tegen het witwassen van de eigen buit door criminelen.

Belangen

De wetenschappers pleiten ervoor dat Europa een eigen beleid tegen witwassen ontwikkelt en zich distantieert van het door de FATF gehanteerde beleid van de zwarte lijsten. De FATF is verbonden aan de OESO, maar zou worden gedomineerd door de VS en die laat vooral de eigen belangen prevaleren bij de witwasbestrijding.

Door het ontwikkelen van een antiwitwasbeleid dat op positieve doelstellingen gebaseerd is, moet de EU de eigen belangen meer kans geven. De EU zou hierdoor ook een leidende rol kunnen krijgen in de strijd tegen het witwassen van crimineel geld.

Kleine landen

Het boek laat zien dat Nederland tot de drie effectiefste landen behoort in de aanpak van witwaspraktijken. Tegelijk is Nederland ook een van de kwetsbaarste landen voor deze praktijken, samen met Cyprus en Luxemburg.

De wetenschappers schrijven dat de kwetsbaarheid voor witwassen ontstaat doordat er grote hoeveelheden crimineel geld door kleine landen stroomt. "Deze drie landen worden gewoonlijk niet getroffen door de criminele actie die de buit heeft opgeleverd."

"Ze hoeven meestal alleen de buit te behandelen. Hun witwasprobleem is dus niet van binnenlandse makelij. Hun belangrijkste zorg is dat zij een goede internationale reputatie moeten zien te bewaren en buitenlandse kritiek moeten zien te vermijden om sancties te voorkomen."