Nieuws 20 maart 2014

Rekenkamer: bekijk kabinetsplannen voor zbo's in samenhang

De Algemene Rekenkamer pleit voor meer samenhang in de besluitvorming rond de kabinetsplannen voor de organisatie van instellingen op afstand van het Rijk.

Dat staat in een brief en fact-sheets die de Rekenkamer aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het kabinet heeft grote plannen met de organisatie van publieke dienstverlening door instellingen op afstand. Zo moeten zbo's mogelijk een status als agentschap van het Rijk krijgen, moet in de bedrijfsvoering van zbo's meer worden samengewerkt en moet het (financieel) toezicht en de verantwoording van een bredere groep instellingen worden aangescherpt.

"Er komen in korte tijd veel verschillende maatregelen op deze organisaties af. Tegelijkertijd moet er ook nog bezuinigd worden. De Algemene Rekenkamer heeft waardering voor de inzet van het kabinet maar heeft zorgen over de haalbaarheid van de implementatie. De besluitvorming is gediend bij meer samenhang", aldus de Rekenkamer.

Aanleiding voor de maatregelen is onder meer een reeks van incidenten zoals bij COA, CBR, zorg- en onderwijsinstellingen en bij woningcorporaties. Het kabinet wil  met de maatregelen het veld van zbo's overzichtelijker maken, de efficiency en effectiviteit van de publieke dienstverlening verbeteren en verspilling van publieke middelen voorkomen.

De maatregelen hebben vooral gevolgen voor instellingen die een wettelijke taak uitvoeren en/of gefinancierd worden met publiek geld, zoals zbo's en zogenoemde rechtspersonen met een wettelijke taak. Zij besteedden in 2010 132 miljard euro aan publiek geld. De RDW, de Sociale Verzekeringsbank, de AFM en Staatsbosbeheer zijn voorbeelden van dergelijke instellingen. Zij krijgen te maken met een groot aantal maatregelen die verschillende ministers op verschillende tijdstippen doorvoeren.

Het is volgens de Rekenkamer belangrijk dat al die maatregelen in samenhang worden bekeken. "Daarbij moet vooraf duidelijk zijn hoe die maatregelen gaan uitpakken en of die elkaar in de weg zitten. Verder moet er een overzicht zijn van welke organisatie nu precies met welke maatregelen te maken krijgt."

De Algemene Rekenkamer pleit verder voor een goede onderbouwing van maatregelen en het regelen van een transparant systeem van sturing, verantwoording en toezicht bij herpositionering van instellingen.