Nieuws 13 mei 2016

Belastingadviseurs: geen 'te innige verstrengeling' met politiek

Nederlandse belastingadviseurs ontkennen veel invloed te hebben bij het formuleren van fiscaal beleid. Toch is er wel degelijk sprake van commerciële druk. Een hoogleraar-fiscalist bij PwC die was betrokken bij het formuleren van een voor bedrijven 'ongunstig' wetsvoorstel, kreeg al de volgende dag "een boze partner van de adviespraktijk" aan zijn bureau.

In het Financieele Dagblad van vandaag zegt voorzitter Maurice de Kleer van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) zich "niet te herkennen" in het beeld dat zijn beroepsvereniging achter de schermen een politieke agenda najaagt, die zou zijn gericht op een zo laag mogelijke belastingdruk voor multinationale klanten.

Met deze beproefde formulering reageert De Kleer op het donderdag door Oxfam Novib gepubliceerde rapport 'Nederland belastingparadijs'. De ontwikkelingsorganisatie stelt daarin dat Nederland nog steeds fungeert als draaischijf voor belastingontwijking door multinationals en wijst op de persoonlijke verwevenheid tussen de belastingadvieswereld, academische wereld en politiek.

Volgens Oxfam Novib is "op zijn minst de verdenking van belangenverstrengeling wel erg groot". Belastingadviseurs zeggen daarentegen slechts deskundig advies te geven over voorgenomen fiscaal beleid, maar volgens Oxfam Novib is "volstrekt onduidelijk waar de scheidslijn ligt tussen advies en lobby". Volgens De Kleer is er niets geheimzinnigs aan en zijn de NOB-commentaren op nieuwe wetgeving voor iedereen beschikbaar.

Dat de commerciële druk om te lobbyen voor 'klantvriendelijk' fiscaal beleid wel degelijk aanwezig is, blijkt uit uitspraken van Stef van Weeghel in hetzelfde FD-artikel. Fiscalist Van Weeghel is partner bij PwC, hoogleraar aan de UvA en was voorzitter van een naar hem vernoemde commissie die een belastingherziening verkende. "Hoe je het ook wendt of keert, een dubbelrol tast in potentie de onafhankelijkheid aan", zegt Van Weeghel. Volgens hem weten hij en veruit de meeste van zijn collega's hun rollen goed te scheiden, maar hij illustreert het potentiële gevaar met een voorval toen hij als wetenschapper en politiek adviseur voorstelde de renteaftrek voor bedrijven te beperken. "Toen ik daar met twee collega-wetenschappers een wetsvoorstel voor schreef, stond de volgende dag een boze partner van de adviespraktijk aan mijn bureau."

PvdA-Tweede Kamerlid en fiscaal woordvoerder Ed Groot onderschrijft het door Oxfam Novib geschetste beeld van al te innige verstrengeling tussen wetenschap, belastingadviseurs en politiek. Hij meent dat Financiën zich te dienstbaar opstelt richting de adviespraktijk. Zo is het volgens hem tekenend dat belastingverdragen met andere landen tot voor kort alleen de toevoeging hadden 'ter voorkoming van dubbele belasting', zegt hij in het FD. "Op ons initiatief is daar ‘ter voorkoming van dubbele non-belasting’ bij gekomen."

Van Weeghel zou willen dat er meer volledig onafhankelijke hoogleraren in zijn vakgebied zijn.