Nieuws 08 juni 2016

Anoniem melden ongebruikelijke transacties niet mogelijk

Het is niet mogelijk om ongebruikelijke transacties anoniem te melden bij de Financial Intelligence Unit.

Dat blijkt uit de beantwoording van Kamervragen van Michiel van Nispen (SP) door minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie. Van Nispen stelde de vragen naar aanleiding van een zaak waarin de naam van een notaris, die melding heeft gemaakt van een ongebruikelijke transactie, in het strafproces werd genoemd. Van Nispen wilde weten of het mogelijk is om anoniem te melden, om te voorkomen dat notarissen bedreigd worden vanwege hun meldingen.

Van der Steur zegt dat dit niet mogelijk is om meerdere redenen. Als eerste reden noemt de minister de strafrechtelijke vrijwaring van de melder. "Het voldoen aan de meldplicht geeft waarborgen. Zo geniet de melder die te goeder trouw meldt, zowel civielrechtelijke als strafrechtelijke vrijwaring. […] Deze vrijwaring zou in het geval van anoniem melden niet mogelijk zijn."

De minister zegt verder dat anoniem melden binnen de huidige wettelijke kaders niet mogelijk is. "Dat zou ook niet wenselijk zijn. Indien anoniem gemeld zou worden, zonder herleiding naar de meldende instelling, wordt de opsporing relevante informatie onthouden. De FIU en het OM kunnen alleen iets met de melding wanneer deze ook geverifieerd kan worden. Bovendien moet het OM de mogelijkheid hebben om aanvullende en verduidelijkende gegevens te kunnen vragen bij de melders, hetgeen belastend of ontlastend bewijs kan vormen. Verder kunnen er - zeker in de complexere zaken - bewijsproblemen ontstaan als de meldende instelling of persoon, die gebruikt zou zijn om bijvoorbeeld wit te wassen, niet bekend is."

De minister onderstreept wel dat het van belang is dat er zorgvuldig met de gegevens van de melders wordt omgegaan. "Verwijzingen naar namen van medewerkers zullen bij de analyse en verdachtverklaring van een transactie zoveel mogelijk achterwege blijven. De gegevens van de melder zijn ook na de verdachtverklaring slechts zeer beperkt toegankelijk. Alleen een beperkt aantal geautoriseerde medewerkers van de opsporingsdiensten heeft toegang tot de gegevens, die vallen onder de strikte geheimhouding van o.a. de Wet politiegegevens."

De minister wijst er verder ook nog op dat het OM en de politie elke dreiging tegen een melder "zeer serieus" nemen en de melder zullen beschermen. Overigens zegt de minister ook dat er met de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie is afgesproken dat bedreigingen gemeld kunnen worden bij de Landelijk Officier van Justitie Witwasbestrijding, maar dat er tot nu toe geen meldingen van bedreigingen zijn gedaan.