Nieuws 04 januari 2017

Eindhovense raad in verwarring over rapportage accountant

Een rapportage van EY over de financiële huishouding van de gemeente Eindhoven leidde vorige maand tot beroering de gemeenteraad. Volgens Marcel Oosterveer, voorzitter van de accountantscommissie van de Eindhovense raad, wordt de kwestie flink uit haar verband getrokken.

De kwestie draait om een tussentijdse rapportage van de controlerend accountant, die wees op hiaten in de financiële bedrijfsvoering. Volgens lokale media is de gemeente fraudegevoelig door de gesignaleerde tekortkomingen. De berichtgeving leidde tot beroering in de gemeenteraad, die zich buitenspel gezet voelde door het gemeentebestuur.

De rapportage van EY gaat volgens lokale media onder andere over ambtenaren die kunnen pinnen met een gemeentelijke bankpas, zonder dat daar toezicht op is. Ook zouden ambtenaren te veel vrijheid hebben om in ICT-systemen rond te kijken, zonder dat ze daar de formele bevoegdheid voor hebben.

Financiën en het toezicht daarop leiden regelmatig tot discussies in gemeenten. Vooral als financiële problemen van gemeenten in de media komen, is beroering in de raad het gevolg, waar de rol van de controlerend accountant vaak onderdeel van is. Afgelopen half jaar was het bijvoorbeeld raak in Kampen, Neder-Betuwe en Haren. Ook werd duidelijk dat 80 procent van de gemeenten de jaarrekening te laat inleverde bij het ministerie.

De bestuurlijke onrust is financieel specialisten in de gemeenteraad vaak een doorn in het oog. Zo ook in de gemeente Eindhoven. "Ik heb me behoorlijk gestoord aan de tendentieuze berichtgeving in de plaatselijke media", zegt Marcel Oosterveer, voorzitter van de accountantscommissie van de Eindhovense raad.

"Dat betekent niet dat ik de zaak wil bagatelliseren. De accountant van EY heeft alarmerende zaken aangekaart. Voor bijna de helft van het budget is de dossiervorming niet op orde. Dit heeft betrekking op het sociaal domein, een problematiek waar ook veel andere gemeenten last van hebben. Daarnaast signaleert de accountant ook een aantal andere tekortkomingen die opgelost moeten worden, maar die al eerder zijn aangestipt als verbeterpunten."

Waar irriteert u zich dan over?
"Dat er wordt gedaan alsof het hier gaat om een misstand die onttrokken is aan het toezicht door de raad. Het gaat in deze kwestie om een management letter, een tussentijdse rapportage van de accountant. Die is bestemd voor het gemeentebestuur en de directie en wordt ook besproken met de accountantscommissie. De accountantscommissie is bedoeld als niet-politiek orgaan dat fungeert als de formele opdrachtgever van de controlerend accountant. Als accountantscommissie willen we vanuit de raad juist een bijdrage leveren aan goed bestuur van de gemeente, zonder dat het een politieke lading krijgt. Die politieke lading is er nu helaas toch."

Hoort deze informatie dan niet in de raad te worden besproken?
"Nee, niet altijd. Een management letter is voor het bestuurlijk apparaat in de gemeente. Deze rapportage is bedoeld om een aantal zaken te signaleren en om de mogelijkheden aan te reiken om die te verbeteren. Deze tussentijdse rapportages horen gewoon bij de opdracht die we hebben gegeven aan de externe accountant. Maar op het moment dat de krant hierover schrijft, ontstaat er al gauw een eenzijdig beeld."

Media in Eindhoven spreken over fraude. Is dat onterecht?
"De indruk is gewekt dat de huisaccountant op onderzoek is gegaan en een aantal misstanden heeft gesignaleerd. In werkelijkheid gebruikt de accountant informatie die is aangereikt vanuit ons eigen ambtelijk apparaat, zeg maar de interne audit."

Vindt u dat de accountant overdrijft?
"Nee, ik ben blij met een accountant die bereid is diep te graven en zaken aanhangig te maken. Wat je er ook van vindt, als gemeente moet je er iets mee. Maar we zijn het niet eens met alles wat de accountant heeft opgemerkt. Zo hebben we eerdere aanbevelingen niet overgenomen, omdat er op sommige onderdelen verschil van inzicht was met de accountant. Bijvoorbeeld over de waardering van vastgoed en over de inschatting van risico’s."

Hoe nu verder?
"Het college heeft een projectgroep gevormd met drie portefeuillehouders en de gemeentesecretaris, om zo spoedig mogelijk de aanbevelingen van de accountant te verwerken. Maandelijks vindt er overleg plaats met de accountantscommissie over de voortgang. Dat zegt iets over de complexiteit van de regelgeving voor financiële controle die van kracht is voor gemeenten. Die is bovendien gewijzigd lopende het boekjaar 2016. Daarnaast zijn we voor onze zorgdossiers afhankelijk van de SVB, die geen goede financiële informatie aanlevert. Dit controlejaar dreigt dat opnieuw te gebeuren. Dit bemoeilijkt ons werk in hoge mate. Als accountantscommissie zijn wij wel in staat om het huiswerk van onze eigen gemeente te controleren. Maar het huiswerk van de SVB, waar onze jaarrekening van afhankelijk is, daar hebben wij niets over te zeggen."