Nieuws 21 juni 2019

AFM over uitspraak CBb: ‘Gifbeker volledig leeggedronken’

Op 18 stelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) toezichthouder AFM in het ongelijk in het hoger beroep tegen EY en PwC. Dat leverde het nodige commentaar op in de media.

Tekortkomingen in individuele dossiers vormen onvoldoende bewijs dat een accountantsorganisatie tekort schiet qua zorgplicht, aldus de uitspraak van het Cbb. De boetes die de AFM oplegde, van respectievelijk 2,2 miljoen (EY) en 845 duizend euro (PwC), zijn daarmee van tafel. Het bericht over de uitspraak zorgt inmiddels voor flinke discussie op Accountant.nl. "Nederland is Polderland, er moeten dringend accountantstafels worden opgericht om te zien of er een akkoord tussen de partijen mogelijk is. Al is het maar om de definities en richtlijnen eenduidig te maken", stelt accountant Harry Mock in een reactie. 

Ook andere media pakken de uitspraak van het college op. "Trammelant in de wereld van de accountants", schrijft de Volkskrant bij het bericht over de CBb-uitspraak. De AFM reageert in NRC op het verlies. "We hebben de gifbeker nu volledig leeggedronken", aldus AFM-bestuurder Gerben Everts. Alleen individuele accountants aanspreken op tekortkomingen in een controle is voor hem niet genoeg. "Er werken tientallen, honderden, soms duizenden mensen aan zo’n controle. Wij vinden dat de verantwoordelijkheid van zo’n controle niet bij een individu ligt, maar bij kantoren. Zíj moeten instaan voor de kwaliteit."

Everts stelt tegenover NRC dat de AFM al rekening hield met een verlies in hoger beroep en daarop vooruitlopend maatregelen had genomen, door zich na de eerste uitspraak van de Rechtbank Rotterdam al te wenden tot minister Hoekstra van Financiën met de vraag om wetswijziging. De minister staat volgens Evers "open voor ons verzoek."

Deemoedig

Advocaat Jan Garvelink, die samen met enkele collega’s EY bijstond in het conflict met de toezichthouder, geeft in een interview in het FD aan te "schrikken" van het besluit van de AFM om direct aan te sturen op een wetswijziging. "Ik zou toch hopen dat als de toezichthouder van de rechter te horen krijgt dat het niet goed is geweest, hij eerst reflecteert op zijn eigen handelen. En niet voordat de rechter überhaupt al heeft gesproken, probeert de spelregels te veranderen", aldus Garvelink. "Na zo'n oordeel is een beetje deemoedigheid eerder gepast."

Volgens de advocaat is "op basis van onvoldragen onderzoek" en eerdere uitspraken van de AFM "heel veel beeldvorming ontstaan". Hij ziet tegelijk dat het AFM-toezicht al veranderd is. "Ze kijken al veel meer naar hoe het nou werkt binnen die organisaties. Dat kun je ook wel zien aan recent onderzoek dat de AFM heeft gepubliceerd."

De Telegraaf stelt in een korte analyse te verwachten dat het toezicht in de toekomst juist strenger zal worden als gevolg van de uitspraak. "Voorlopig lijkt de Foundation for Auditing Research (FAR) aan Nyenrode de enige winnaar in de ruzie over de zorgplicht", zo schrijft de krant. PwC had eerder aangegeven bij een positieve uitspraak het eerder opgelegde boetebedrag te zullen doneren aan de FAR. 

Voor de muziek uit

Frans Heiting, hoofdredacteur van AccountancyVanmorgen, vraagt zich in een column af hoeveel jaarrekeningen van ondernemingen nu eigenlijk onterecht zijn goedgekeurd. "Of valt dit allemaal heel erg mee en komt het eigenlijk niet of nauwelijks voor dat een jaarrekening ten onrechte goedgekeurd wordt? Als dat laatste het geval is doen accountants hun werk goed en is er voor de AFM geen noodzaak voor meer regels."

Directeur Berry Wammes van de NBA stelt in een reactie aan Accountant.nl dat het nu vooral zaak is het advies van de Commissie Toekomst Accountancysector (CTA) maar eens af te wachten en alle specifieke voorstellen in die bredere context te bekijken. "Anders gaan we voor de muziek uitlopen en lopen we de kans dat we over een half jaar het huiswerk moeten overdoen."