Nieuws 18 juni 2019

Definitieve streep door AFM-boetes EY en PwC

De AFM heeft niet bewezen dat EY en PwC hun zorgplicht hebben verzaakt. Tekortkomingen in individuele dossiers zijn onvoldoende bewijs dat het kantoor tekort is geschoten. De boetes die de toezichthouder oplegde zijn dus niet terecht, aldus het College van Beroep voor het bedrijfsleven. De AFM wil dat de wet wordt aangepast.

Lex van Almelo

De AFM stelde in het voorjaar van 2013 bij steekproeven vast dat accountants van EY en PwC in drie respectievelijk vier van de tien controledossiers ten onrechte een goedkeurende verklaring hadden afgegeven. De toezichthouder legde de accountantskantoren daarvoor een boete op van 2,2 miljoen respectievelijk 845 duizend euro. Nadat hun bezwaar was afgewezen kregen EY en PwC gelijk van de Rechtbank Rotterdam. Die vindt dat tekortkomingen in enkele dossiers nog niet bewijzen dat het stelsel van kwaliteitsbeheersing en het kwaliteitsbeleid niet deugen.

In hoger beroep bevestigt het College van Beroep voor het bedrijfsleven de uitspraken van de rechtbank over de boete van PwC respectievelijk EY. Ook volgens het college kunnen tekortkomingen bij controlewerkzaamheden, "hoe ernstig ook", niet zonder meer tot de conclusie leiden dat de accountantsorganisatie nalatig is ten aanzien van de zorgplicht uit artikel 14 van de Wta. Dat wetsartikel is namelijk gericht op kantoren en niet op individuele accountants, die een eigen verantwoordelijkheid hebben voor de kwaliteit van hun werk. Om te zeggen dat het kantoor zijn zorgplicht heeft geschonden, moet duidelijk zijn dat de accountantsorganisatie de geconstateerde tekortkomingen heeft veroorzaakt door haar eigen handelen of nalaten.

‘Wetgeving aanpassen’

In hoger beroep voerde de AFM aan dat de rechtbank de Wet toezicht accountantsorganisaties verkeerd uitlegt. Het CBb vindt daarentegen dat de AFM de wet verkeerd uitlegt. Dat een accountant bij de controle van jaarrekeningen ernstige fouten maakt, betekent namelijk nog niet dat diens accountantskantoor zijn zorgplicht schendt. Een accountantskantoor schendt die zorgplicht pas als de beroepsfouten bijvoorbeeld het gevolg zijn van "een mankerende bedrijfsvoering". 

De AFM vindt het goed dat er nu duidelijkheid is over de interpretatie van de wet. Anders dan in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk kunnen accountantsorganisaties nu niet meer direct juridisch worden aangesproken op de kwaliteit van hun wettelijke controles, maar wel op het stelsel van kwaliteitsbeheersing en het kwaliteitsbeleid. Omdat het nu praktisch erg moeilijk wordt om "een direct en bewijsbaar verband te leggen tussen tekortkomingen in de controles en specifieke omissies in het kwaliteitsbeleid" dringt de AFM er bij het ministerie van Financiën op aan de wetgeving aan te passen.

EY is tevreden dat de uitspraak van het CBb haar standpunt bevestigt en meer duidelijkheid geeft "hoe sector en toezichthouder het begrip zorgplicht moeten interpreteren", zegt bestuursvoorzitter Coen Boogaart van EY Nederland in een reactie.