Nieuws 07 mei 2020

Brussel komt met voorstel EU-toezichthouder tegen witwassen

De Europese Commissie komt begin volgend jaar met voorstellen over de oprichting van een onafhankelijk Europees toezichthouder tege witwassen en terrorismefinanciering.

Dat heeft vicevoorzitter Valdis Dombrovskis bekendgemaakt bij de presentatie van een actieplan waarmee hij de strijd tegen witwassen in de EU in twaalf maanden wil opvoeren. Den Haag is groot voorstander van zo'n onafhankelijke EU-instantie.

Nederland lobbyt samen met een aantal landen waaronder Frankrijk al een tijd voor onafhankelijk EU-toezicht, omdat witwassen een grensoverschrijdend probleem is. Nu is het toezicht op de handhaving van antiwitwaswetgeving nationaal geregeld. In Nederland ligt de bevoegdheid bij De Nederlandsche Bank (DNB).

Volgens Dombrovskis moet de EU "een einde maken aan de infiltratie van zwart geld in het financiële systeem". "Er mogen geen zwakke schakels in onze regels en de implementatie ervan bestaan. De komende twaalf maanden moeten we onszelf verplichten actie te ondernemen."

De commissie stelt een aantal maatregelen voor om de handhaving van de Europese antiwitwaswetten te versterken, vooral gericht op coördinatie en harmonisatie. Zo komt ze begin 2021 met een Europees reglement waarin precies staat hoe de bestaande wetgeving moet worden toegepast. De regels zijn "verreikend en efficiënt maar de lidstaten passen ze in grote verscheidenheid op verschillende manieren toe", aldus het dagelijks EU-bestuur. Daardoor zijn er "mazen in de wet die leiden tot misbruik door criminelen".

De EU werd de afgelopen twee jaar opgeschrikt door een aantal grote witwasschandalen, onder meer bij ING en Danske Bank. Er wordt volgens wetenschappers jaarlijks 16 miljard euro in Nederland witgewassen.

Nieuwe lijst witwaslanden

De Europese Commissie heeft vandaag ook de nieuwe lijst met zogenoemde 'witwaslanden' gepubliceerd. Er zijn twaalf landen toegevoegd aan de oude lijst van zestien landen, waaronder Panama en Barbados, en zes landen, waaronder Bosnië en Herzegovina en Tunesië, zijn geschrapt. Oude bekenden als Iran, Noord-Korea, Irak en Afghanistan blijven staan. De lijst wordt in oktober van kracht.

Vorig jaar wezen de EU-ministers van Financiën unaniem de vorige versie van de commissie af, omdat die niet "tijdens een transparant en flexibel proces" tot stand was gekomen. Daar had het dagelijks EU-bestuur onder meer Saudi-Arabië en vier Amerikaanse territoria (Puerto Rico, Guam, de Amerikaanse Maagdeneilanden en Amerikaans-Samoa) op gezet, maar die hebben de nieuwe versie niet gehaald. Saudi-Arabië is momenteel voorzitter van het internationaal economisch overlegforum van negentien landen en de EU. Volgens ingewijden heeft Washington bezwaar gemaakt tegen de plaatsing van de Amerikaanse grondgebieden op de lijst.

De lijst wordt sinds 2015 gebruikt door banken die volgens de anti-witwasrichtlijn van de EU verplicht zijn transacties waarbij cliënten en financiële instellingen uit de landen op de lijst zijn betrokken, extra te controleren.

Bron: ANP