Nieuws 21 september 2020

FinCen: 'Nederland speelt sleutelrol in wegsluizen Russische miljarden'

De Poolse dochter van ING heeft jarenlang klanten geholpen bij het wegsluizen van dubieus geld vanuit Rusland.

Dat blijkt uit het nieuwste lek van financiële data, de zogenoemde FinCEN Files. De FinCEN Files bestaan uit Amerikaanse staatsgeheime documenten en meldingen van verdachte transacties. Het Amerikaanse BuzzFeed News kreeg de stukken in handen en heeft deze via het onderzoekscollectief International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) gedeeld met meer dan vierhonderd journalisten wereldwijd.

In 2017 waarschuwde de Amerikaanse antiwitwasautoriteit FinCEN in een geheim rapport voor het Moscow Mirror Network. Dit netwerk zou gebruikt worden om miljarden roebels door te sluizen naar het Westen. Amerikaanse grootbanken zouden jaren geleden al aan de bel getrokken hebben naar aanleiding van de transacties. Aan het netwerk zouden meerdere grote banken hebben meegewerkt, waaronder het Amerikaanse JPMorgan en Standard Chartered, het Britse HSBC, Deutsche Bank en de ING.

Transacties

Het wegsluizen van het geld werd via zogenoemde mirror trades gedaan. Bij dit soort transacties worden op exact hetzelfde moment effecten in een bepaalde valuta gekocht en in een andere valuta verkocht. Dat is niet verboden, maar banken die hieraan meewerken moeten voldoen aan strenge antitwitwasregels. Deutsche Bank kreeg bijvoorbeeld in 2017 een boete van 630 miljoen euro van Britse en Amerikaanse autoriteiten door fouten die gemaakt waren bij de controles van mirror trades.

Volgens het Financieele Dagblad heeft het Poolse filiaal van ING voornamelijk in 2014 meegewerkt aan het doorsluizen, en een van de klanten, Tristane Capital bv, is nog altijd een ING-klant, maar is volgens het FD "momenteel bezig om afscheid van dit bedrijf te nemen".

Samenwerking

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zegt in een reactie dat het in de strijd tegen witwassen zaak is dat banken en overheid beter samenwerken. Het uitwisselen van gegevens tussen banken onderling is volgns de vereniging daarin een een belangrijke stap.

Volgens de NVB is het "nooit leuk" als een bank op deze manier in het nieuws komt. De bankenvereniging benadrukt dat het "gelukkig" gaat om transacties van een paar jaar terug en dat in de tussentijd al verschillende maatregelen zijn genomen om witwassen te voorkomen. In Nederland houden zich bij banken op dit moment naar schatting achtduizend medewerkers fulltime bezig met de strijd tegen het witwassen.

Volgens de NVB tonen de documenten aan dat de strijd tegen witwassen alleen "gewonnen kan worden" als publieke en private partijen nauw samenwerken en hun inspanningen goed op elkaar afstemmen. "De urgentie daarvan is onverminderd groot", zegt NVB-voorzitter Chris Buijink.

Hij is blij met de stappen die in Nederland zijn gezet. Ook hoopt hij op een spoedige behandeling in de Tweede Kamer van de voorstellen uit het Plan van aanpak witwassen van ministers Wopke Hoekstra en Ferd Grapperhaus, die gegevensuitwisseling onderling mogelijk moet maken. Ook door gebruik te mogen maken van BSN-nummers en andere persoonsgegevens zouden banken beter uitgerust zijn in de witwasstrijd.

• FD: 'Nederland speelt sleutelrol in wegsluizen dubieuze Russische miljarden'
• ICIJ: 'Global banks defy U.S. crackdowns by serving oligarchs, criminals and terrorists'
  
• NVB: Reactie