Nieuws 07 november 2023

AFM-trendrapport: Integriteitsincidenten doen afbreuk aan vertrouwen in accountantssector

Integriteitsincidenten bij accountantsorganisaties, zoals betrokkenheid bij corruptie of fraude van cliënten of van de accountantsorganisatie zelf, doen afbreuk aan het vertrouwen in de sector. Kwesties zoals de recente examenfraudes onderschrijven het belang van het verbeteren van gedrag en cultuur in de accountancy.

Dat stelt toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) in het rapport Trendzicht 2024. In die publicatie analyseert de AFM actuele ontwikkelingen en bekijkt risico's, knelpunten en beheersmaatregelen binnen de vier eigen toezichtgebieden, waaronder het accountantsberoep.

Accountants

Accountantsorganisaties hebben te maken met veranderingen als gevolg van digitalisering en verduurzaming die zowel de gecontroleerde onderneming, de wettelijke controle als de accountantsorganisatie raken en daarbij zorgen voor nieuwe materiële risico’s, aldus de AFM. Dat stelt steeds meer eisen aan zowel de verslaggeving van de onderneming, als de kennis en expertise van de accountantsorganisatie.

Verder nemen cyberrisico’s aan belang toe, ook voor accountantsorganisaties zelf. Duurzaamheid en de economische conjunctuur zorgen voor meer risico op fraude en discontinuïteit, waar accountantsorganisaties alert op moeten zijn. Verder ziet de AFM druk op de toegankelijkheid van de wettelijke controle, onder meer door personeelstekorten.

"De ontwikkelingen die als reactie hierop plaatsvinden, zoals de instroom van private equity in het segment van organisaties met een reguliere vergunning en toezichtarbitrage bij organisaties van openbaar belang (oob), werken negatief uit op de kwaliteit van de wettelijke controle", meent de toezichthouder. Ook de 'Portugalroute' van enkele beursfondsen wordt genoemd. 

Onzekerheid financiële markten

De AFM-publicatie richt zich vooral op de gevolgen van geopolitieke ontwikkelingen, zoals een grotere onzekerheid op de financiële markten. Trends als minder economische groei, verregaande digitalisering, het achterlopen van de duurzaamheidstransitie, introductie van veel nieuwe, Europese wet- en regelgeving en de aanpak van financiële criminaliteit bepalen het beeld voor het komende jaar, aldus de AFM.

Wanneer de economische omstandigheden verder verslechteren of overheidssteun wordt afgebouwd, komen meer ondernemingen en huishoudens in financiële problemen. De betaalbaarheid van financiële producten zoals hypotheken, leningen en verzekeringen kan dan in het geding komen, meent de toezichthouder.

Digitalisering van de financiële sector kan zorgen voor meer efficiëntie en innovatie in dienstverlening, maar leidt volgens de AFM ook tot nieuwe risico’s, zoals onbeheerst gebruik van kunstmatige intelligente bij advies en distributie van financiële producten en diensten. Ook cyberrisico's winnen sterk aan belang.

AFM Trendzicht 2024